Transit door het Panamakanaal

De kaart van het Panamakanaal

Yes, het is dan eindelijk zo ver, we gaan door het Panamakanaal met onze Ikinoo, een éénmalige ervaring waarvan we ten volle willen genieten, want wees nu eens eerlijk, welke zeiler kan zeggen; wij zijn met ons zeiljacht door het Panamakanaal gevaren. Maar voor het zo ver was, gingen daar de benodigde voorbereidingen aan vooraf.

Maar eerst even een stukje geschiedenis van het ontstaan van het Panamakanaal. Het kanaal is 81 km lang en verbind de Atlantische Oceaan met de Stille Oceaan en voert dwars door Panama. De Fransen begonnen in 1881 met de aanleg van het Panamakanaal onder leiding van Ferdinand de Lesseps. Deze was eerder verantwoordelijk geweest voor de aanleg van het Suezkanaal. Men wilde, overeenkomstig het Suezkanaal, een verbinding maken op zeeniveau, dus zonder sluizen. Bij de aanleg volgde men de route van het treinspoor die eerder, met heel veel moeite bij de aanleg, in 1850 was geopend.

De kapitein met zijn bemanningsleden

De Fransen ondervonden veel problemen bij de aanleg. Er moest veel meer grond verplaatst worden dan vooraf voorzien. Tevens speelde het weer hen niet in de kaart. Door zware regenval vonden er veel aardverschuivingen plaats. De Fransen stopten in 1889 met de aanleg doordat het bedrijf van Ferdinand de Lesseps failliet ging. Op dat moment hadden de werkzaamheden al meer dan 22.000 mensen het leven gekost, waarbij deze vooral stierven door ziektes zoals malaria en gele koorts. In 1903 hebben de Amerikanen het werk hervat, waarbij men, voordat men aan de werkzaamheden begon, eerst zo veel mogelijk muggen, die verantwoordelijk waren voor het overbrengen van de ziektes, heeft uitgeroeid. De Amerikanen kwamen daarnaast met het idee om het kanaal niet op zeeniveau aan te leggen, maar 27 meter hoger. Door dammen aan te leggen wist men een groot natuurlijk stuwmeer te creëren. Om dit lange stuwmeer te bereiken hebben ze zes sluizen gebouwd, waarvan er drie de schepen naar het niveau van 27 meter boven de zeespiegel brengen en drie die ze daarna weer naar zeeniveau brengen.

Diederik, bezig met de voorbereidingen voor de 1e sluis van de eerste dag

Op 15 augustus 1914 voer het Amerikaanse stoomschip Ancon als eerste schip door het kanaal. In de jaren daarna zijn er vele verbeteringen aangebracht, zoals een extra meer om de watervoorziening voor de sluizen te garanderen, 12 grotere sluizen omdat de zeeschepen steeds groter, tot in 2016 er opnieuw 6 nieuwe sluizen werden geopend zodat nu ook de grootste containerschepen door het Panamakanaal kunnen varen. Het Panamakanaal is voor Panama nu de grootste bron van inkomsten.

We zijn van Linton Bay Marina naar de Shelter Bay Marina gezeild. Dit is de jachthaven aan het begin van het Panamakanaal, die zich de laatste jaren heeft ontwikkeld tot de “place to be” om alles te regelen voor de transit door het Panamakanaal.

De Ikinoo aan het begin van de 

1e sluis

Waar een paar jaar geleden alles werd geregeld vanaf club Nautico en de ankerplek ”the Flats”, wordt nu alles geregeld vanaf Shelter Bay Marina. Ook de ankerplek heeft men verplaatst, deze ligt nu net buiten de Marina. Als wij de Marina binnen varen worden we opgewacht door de manager van de Marina, die zich voor deze gelegenheid heeft gekleed in een oranje shirt van het Nederlandse voetbalelftal en een wollen oranje Unox muts. Ook Wijnand en Marlies van de Ocean Goose staan ons op de steiger op te wachten, een gezellig weerzien dus. Twee dagen later maken we met deze manager en alle Nederlanders, die in de Marina liggen, een groepsfoto. Deze Marina heeft zich helemaal toegelegd op de transit door het Panamakanaal en om daarbij de zeilers hierbij zo veel mogelijk behulpzaam te zijn.

De mannen aan de kant hebben werplijnen met aan het einde het "aapje"

een verzwaarde bol met touw omwikkeld

Als voorbeeld; omdat Colon redelijk ver uit de buurt ligt en er geen openbaar vervoer is naar de Marina, heeft men zelf een shuttlebus in het leven geroepen. ’s-Morgens brengt deze bus het personeel van de stad naar de Marina om vervolgens met gasten terug te keren naar een groot winkelcentrum in Colon. Dit ritje doen ze ’s-morgens en ’s-middags. Aan het einde van de middag brengt het busje het personeel weer terug naar de stad. En dat alles is gratis voor alle mensen van de Marina, dus ook voor de gasten. Een enkele reis is toch al gauw een uurtje rijden.

Nadat de lijn is toegeworpen maakt Wijnand onze aanleglijn vast aan 

de werplijn, die daarna door de mannen op de kant wordt binnen gehaald

We zijn één keer met de taxi geweest, kosten $ 25,00. De dag na onze aankomst in de haven neem ik telefonisch contact op met de Pancanal organisatie om een afspraak te maken voor het bezoek van de Admeasurer, de man die alle papieren met je invult en die tevens vaststelt hoe lang je schip precies is. Zodra je namelijk langer bent dan 50 ft betaal je aanzienlijk meer voor de transit door het kanaal. Als ik bel, kunnen ze de gegevens van de Ikinoo niet vinden. Wat blijkt, wij hebben het formulier met de gegevens van de Ikinoo te vroeg verstuurd. Formulieren die ouder zijn dan drie maanden, die niet gebruikt zijn, gooien ze weg.

Met de werplijn in de hand volgen de mannen de Ikinoo de 

sluis in, waarna ze onze lijn binnenhalen en deze beleggen op 

de bolder

Dus vooraf het formulier 4405-I insturen is goed, echter niet te vroeg, 2 maanden voor de geplande datum is ruim voldoende. Een half uur nadat ik het formulier opnieuw per email heb opgestuurd, is de afspraak met de Admeasurer gepland voor de volgende ochtend om 10:00 uur. Op de steiger horen we tevens dat Tito, de man die in het verleden voor de lijnen en de autobanden zorgde, niet meer zo actief is. Nog dezelfde dag maken we kennis met Stanley Scott, die zichzelf komt voorstellen en zijn kaartje afgeeft. Bij navraag bij andere zeilers horen we dat Stanley de lijnen en de fenders zelf naar je boot komt brengen en dat hij ze ook, na de transit door het kanaal, bij de Balboa Yachtclub weer komt ophalen met een watertaxi.

De adviser en de stagiaire controleren de stuurboordlijn naar achteren

We besluiten met hem in zee te gaan zodra we een datum voor de transit door het kanaal hebben.  De dag nadat we ons gemeld hebben, is de Admeasurer bij ons aan boord. Alle papieren worden ingevuld en ondertekend en we krijgen een zeer uitgebreide toelichting op de procedures, en dat alles in onberispelijk Engels. We krijgen een kaart met daarop vermeld ons Ship Indentification Number. Dit nummer blijft altijd bestaan, zo ook het dossier van de Ikinoo. We kunnen nu dus op en neer door het Panamakanaal zonder dat de Admeasurer opnieuw aan boord behoeft te komen. Wat ons nu nog rest is het betalen van de transitkosten en de borg.

En dan is het zo ver, de eerste sluisdeur sluit zich achter ons, we zijn op 

weg naar de Pacific

Dit moet worden betaald bij de Citibank in Colon, totaal $ 1.875,00, die contant moet worden voldaan. Dit is overigens inclusief de borg, die je later weer krijgt teruggestort. ’s-Middags nemen we dus het shuttlebusje naar Colon, de chauffeur brengt mij zelfs tot de voordeur van de bank, wel zo veilig met zo veel contant geld op zak. Waar een aantal mensen mij verteld heeft dat de procedure hier veel tijd in beslag neemt, sta ik binnen 5 minuten weer op straat met een reçuutje als bewijs dat ik heb betaald. Ik hoop dat alles goed is gegaan. Ik laat mij door een taxi weer naar het winkelcentrum terugbrengen, waar ik weer op het shuttlebusje stap. N

Wijnand en Marlies bij de stuurboord voorlijn

och dezelfde avond bel ik met de “shedular” die de transit inplant. Helaas is de betaling niet ontvangen, men verwacht dat dit ook niet vroeger dan maandag zal plaatsvinden, dus we moeten nog even geduld hebben, voorlopig staan plant hij ons voor 2 februari. Als ik maandagmorgen opnieuw bel, krijg ik de bevestiging dat men het geld heeft ontvangen. Direct vraagt men of dat we ook eerder kunnen, er is namelijk op 1 februari om 15:30 uur nog plaatst. Hier gaan we graag op in. Nog geen vijf minuten later hang ik aan de telefoon met Stanley Scott om de fenders en de lijnen te regelen. Voor $ 100,00 huur je 6 fenders en 4 dikke lijnen, dat is inclusief het brengen en weer ophalen.

Op de voorgrond onze adviser met achter op de Ikinoo de stagiaire

Niet veel later hebben we ook onze vier line handlers geïnformeerd over de datum en het tijdstip. De resterende dagen zijn we bezig met vooral veel inkopen doen en nog wat klusjes.  Maar voordat wij er zelf doorgaan, ben ik zelf, samen met Diederik en Nicole van de Zwerver, eerst line handler bij de Ocean Goose die eerder dan wij door het Panamakanaal gaan. Een mooie oefening dus voordat we er zelf doorgaan. Om het verhaal van de transit niet twee keer te vertellen, vermelden we alleen de ervaring met onze eigen Ikinoo. Onze eerste transit dag door het Panamakanaal.

Als we in de laatste sluis naar boven 

liggen, wordt het al donker

Een dag eerder heeft Scott zes bolgenders en vier lange lijnen bij ons aan boord gebracht. De bolfenders heb ik direct opgehangen en voor de zekerheid onze eigen fenders op strategische plaatsen ertussen gehangen. De lijnen liggen verdeeld over het dek. Sonja heeft voor de warme maaltijd reeds nasi gemaakt, die in de bakken al in de koelkast staan. De koelkast zit trouwens boordevol. Daarnaast hebben we onder de kaartentafel een plastic teil geplaatst gevuld met ijsklonten voor het koelen van waterflesjes. Om 14:30 is iedereen aan boord en heeft zijn spullen opgeborgen bij de toegewezen slaapplaats. Wij laten de twee slaaphutten over aan onze gasten en slapen zelf op de bank of buiten. Zodra iedereen aan boord is, gooien we de lijnen los en varen naar de ankerplaats “the Flats”. Hier komt de loodsboot naartoe die onze adviser voor vandaag zal brengen. Om 15:45 komt onze adviser aan boord met tevens een stagiaire die praktische ervaring op komt doen. De stagiaire neemt in deze de leiding. Direct zetten we koers naar de sluizen. Hij vertelt ons dat we als pakketje van drie boten door de sluizen gaan, in het midden een grote catamaran, wij aan stuurboord daarvan en ander zeilschip aan bakboord.

Diederik druk doende binnenkant van zijn ogen te bestuderen

Vlak voor de sluizen ontmoeten we elkaar, de lijnen worden over en weer gegooid en stevig vastgemaakt. De catamaran in het midden zorgt voor de voortstuwing en het manoeuvreren. De beide buitenste boten verzorgen de lijnen naar de kant, zo hebben we dus twee lijnen, één voor en één achter, waar wij zorg voor moeten dragen. Zodra we de eerste sluis binnenvaren, wordt ons een “vuistje” toegeworpen. Dit is een dunne lijk met aan het einde een verzwaarde knoop. Aan deze lijn maak je je eigen lijn met geknoopt oog vast. De man bovenaan op de kant, loopt met de dunne lijn tot vlak bij de bolder waarop onze lijn wordt belegd. Dan haalt hij onze lijn naar zich toe en legt deze over de bolder heen. Nu is het onze taak om deze strak te trekken. We liggen direct achter een groot vrachtschip. Zodra we vastliggen worden de sluisdeuren gesloten en start het vullen van de sluis, dit gaat met veel turbulentie gepaard. We gaan in de sluis, binnen 8-12 minuten, negen meter omhoog, waarbij je continu de afmeerlijn moet binnenhalen zodat het pakketje van drie boten in het midden van de sluis blijft liggen. Eenmaal boven aangekomen, openen de sluisdeuren zich en varen we achter de vrachtvaarder als pakketje de volgende sluis binnen.

Op de achtergrond de adviser met op de voorgrond de stagiaire

Hier herhaalt zich de procedure, onze twee lijnen worden om de bolders gelegd en wij halen de lijnen weer binnen zodra we omhooggaan. In de laatste sluis gaat het bijna fout. Bij het uitvaren van de derde sluis geeft de vrachtvaarder iets te veel gas, waardoor de spanning op onze voorlijn te groot wordt en deze breekt. Door een snelle reactie van de schipper van de catamaran, die zijn bakboord motor direct in zijn vooruit zet, weten we schade te voorkomen.

Helemaal voorin de eerste sluis naar beneden

De lijn wordt met behulp van een nieuw toegeworpen vuistje opnieuw naar de kant gebracht en vastgemaakt op de bolder. Dat waren even drie spannende minuten. Als we boven zijn, zijn we 27 meter naar boven gegaan. Het is al donker als we koers zetten naar de mooring voor deze nacht. Eenmaal daar aangekomen en vastgemaakt, worden de adviser en de stagiaire door de loodsboot van boord gehaald. Tijd voor een biertje en een heerlijke blauwe hap. Zo hebben we met z’n zessen een gezellige avond. De volgende morgen zijn we op tijd uit de veren, de adviser kan om 07:00 uur aan boord komen. Maar eerst ontbijten we met z’n allen, zodat we met een goed gevulde maag aan deze dag kunnen beginnen.

Achter ons een klein pasagiersschip

Opnieuw wordt er een adviser en een stagiaire bij ons aan boord afgezet. We gooien de lijnen van de mooring los en gaan direct met 6,0 kn richting het vaarwater. Voorlopig moeten we op de motor varen. Iedereen maakt het zich zo bekwaam mogelijk, er wordt zo af en toe wat gegeten en gedronken. Als we bij de sluis aankomen is er enige verwarring, de catamaran en de andere zeilboot liggen al in de sluis, dus wij moeten wachten op een ander schip waarmee we door de sluis gaan. Binnen een uur verandert het scenario wel vijf keer. Uiteindelijk gaan wij als een pakketje van twee zeilboten als eerste de sluis in. Achter ons meert een passagiersschip af en daarachter weer een vrachtvaarder. Nu gaan we per sluis negen meter naar beneden. De procedure is hetzelfde, men gooit ons een vuistje toe waaraan wij onze afmeerlijn vastmaken. Zodra de lijn is belegd rond een bolder en iedereen goed vastligt, gaan de sluisdeuren dicht en laat men de sluis leeglopen. Dat gaat veel rustiger dan het stijgen, je moet nu alleen de lijn vieren zodat we als pakketje in het midden van de sluis blijven liggen. Na de eerste sluis moeten we nu 1 nm varen voordat we bij de tweede sluis zijn. Het passagiersschip is ons gepasseerd en ligt nu voor ons in de sluis. De vrachtvaarder ligt vlak achter ons, wat een imposante gewaarwording is. Zo nemen de tweede en de derde sluis. Als eenmaal de laatste sluisdeur opengaat zijn we op de Pacific. Yes, we zijn er doorheen, het Panamakanaal ligt achter ons, het wordt tijd om dat te vieren.

De vrachtvaarder komt wel heel dichtbij

Voor ons ligt de meest uitgestrekte plas water ter wereld, de Pacific. Maar als eerste varen we naaronze volgende ligplaats, de Balboa Yacht Club. Hier worden de adviser en zijn stagiaire weer van boord gehaald. Nadat we met z’n allen de champagne hebben opgedronken en nog wat andere drankjes en hapjes hebben genuttigd, wordt het helaas tijd om afscheid te nemen. Een afscheid vol emotie want we gaan Diederik en Nicole van de Zwerver vanaf nu niet meer zien. Zij gaan niet door het kanaal, maar keren via Cuba, de Bahama’s en de Azoren terug naar Europa. Samen met Wijnand en Marlies van de Ocean Goosen gaan we verder door de Pacific richting New Zeeland, waar we eind oktober willen aankomen.

Een collage van de eerste indrukken bij het invaren van de Pacific

Voor andere zeilers die van plan zijn om via het Panamakanaal naar de Pacific te gaan, hebben we hieronder de belangrijkste punten, emailadressen, namen en telefoonnummers vermeld. Dit alles staat in chronologische volgorde.

• Vul het formulier 4405-I van tevoren in en stuur dit per email op. Dit formulier kun je vinden op www.pancanal.com/eng/op/forms.html. Als je formulier hebt ingevuld kun je dit versturen naar OPTC-ARA@pancanal.com. Dit kun je 4-8 weken van tevoren doen. Zo sta je in ieder geval al in hun systeem vermeld met een richtdatum voor de transit.
• Bij aankomst van de haveningang van Colon moet je Christobal Signal Station oproepen op VHF 12. Meldt dat je op weg bent naar ankerplek “the Flats” of naar Shelter Bay Marina. Daarna kun je hier naartoe varen. Hier komt de “Admeasurer” aan boord en wordt je schip opgemeten.
• De Admeasurer meet het schip op voor het vaststellen van het tarief en geeft je veel informatie over de transit door het kanaal. Deze mensen spreken over het algemeen goed Engels. Om een afspraak te maken, kun je bellen met 507 443 2298. Vooraf moet je wel het formulier 4405-I ingestuurd hebben.
• Je moet tekenen voor het feit dat jouw boot ongeschikt is voor het passeren van het Panamakanaal maar dat je het toch wil doen. Dit is een formaliteit.
• Van de “Admeasurer” krijg je alle papieren waarmee je naar de Citibank moet om het verschuldigde bedrag contant te betalen. Voor zeiljachten onder de 50 ft was het tarief in 2019 $ 1.875. Deze hebben een speciaal loket voor de Panama betalingen. Pas als je hebt betaald word je in de agenda gezet. 
• Voor het vervoer kun je gebruik maken van de shuttlebus van de Marina. 
• Deze brengt je naar een winkelcentrum in Colon. Meestal brengt hij je ook naar de bank. Hij wacht hier niet, dus moet je een taxi terugnemen naar het winkelcentrum om met de shuttlebus weer terug te keren naar de Marina. Als je het busje mist kun je voor $ 25,00 een taxi vinden die je naar de Marina brengt.
• Nadat je boot is opgemeten bij “de Flats” of in Shelter Bay Marina, kun je een afspraak maken met Stanley Scott voor de benodigde lange lijnen en de bolfenders. Hij kan eventueel ook “linehandlers” regelen voor $ 85,00 per dag per persoon (tarief 2019). De huur van lijnen en fenders is $ 100,00. Daar worden ze ook voor gebracht en weer opgehaald.
  Naam              : Stanley Scott
  Email               : cotin3026@gmail.com
  Whatsapp       : 507 6523 3991 of 507 6897 7801 
• Als je betaald hebt kun je dezelfde avond nog bellen met de “schedular” om te horen op welke dag en hoe laat je staat ingepland. Niet eerder bellen als dat je hebt betaald. 
• Mocht je hulp nodig hebben, in het kantoor van de Marina is altijd iemand aanwezig die je wegwijs kan maken of die voor je belt met de juisten mensen. De service is hier uitstekend. 
• Zorg dat je op de dag van de transit ’s-morgens voor 09:00 uur nogmaals belt met de “schedular” om bevestigd te krijgen dat je afspraken doorgang vinden. Soms gaat er iets fout en word je een dag later opnieuw ingepland. De “schedular” kun je bellen op 507 272 4202. 
• Op de dag zelf kun je naar “the Flats” toe varen. Deze ankerplek is vlak bij de haven. Let op dat je alle groene tonnetjes aan stuurboord laat liggen voordat je stuurboord uit naar de ankerplek vaart. De tonnetjes schermen een ondiepte af die niet op de kaart staat. Wij waren een half uur voor de afgesproken tijd bij de ankerplak en zijn even blijven rondvaren totdat de adviser aan boord kwam.
• Voor de adviser en eventuele stagiaire moet er voldoende eten en drinken aan boord zijn. Vraag met regelmaat of dat ze iets willen, zelf vragen ze er niet om. Tevens moet er een werkend toilet met opslagtank aanwezig zijn en een schaduwrijk plekje waar hij of zij kunnen zitten. 
• Let op dat je eventuele zonnepanelen wegdraait of afschermt. Ze gooien namelijk een vuistje naar je toe. Als deze op een zonnepaneel land is de kans groot dat deze het niet meer doet. 
• Na het doorkruizen van het Panamakanaal kun je een mooring nemen bij Balboa Yacht Club. Hier worden de lijnen en de fenders weer opgehaald en gaan de adviser en de eventueel aanwezige stagiaire weer van boord. Voor de hulp bij het vinden van een vrije mooring, zeker als het donker is, kun je contact opnemen et de Yacht Club via kanaal VHF 06. Om de gratis watertaxi te bestellen die je naar de kant brengt kun je bellen met 507 314 0168. 
• Een 2e ankerplek is “Playita Flamengo”, de verzamelplaats voor overstekers met een eigen marifoonnetje. Let erop bij het ankeren dat het verval 5 meter kan zijn, neem dus voldoende water onder de kiel. 
• Koop in de San Blas reeds een Digicel telefoonkaart. Deze heb je hard nodig. Je kunt deze kopen in Nargana. 
• Om familie en vrienden mee te laten kijken bij het varen door de sluizen kun je de volgende link sturen: http://pancanal.com/eng/photo/camera-java.html. Let op, deze werkt niet altijd.

Tijd om klussen

Ons kerststalletje in een kalebas

Klussen, klussen, klussen, er lijkt soms geen einde aan te komen. We gaan de komende periode onze Ikinoo klaar maken voor onze reis door de Pacific. Een lange lijst van klusjes staat op ons te wachten, met als belangrijkste het plaatsen van een windgenerator. Voor de niet zeilers, dit is een kleine windmolen, gemonteerd op een paal achterop het dek, die elektriciteit opwekt en deze beschikbaar stelt om de accu's mee te laden. Linton Bay Marina is een goede plek om te klussen, alleen ontbreekt het in Panama aan een goede watersportzaak met een voldoende groot assortiment. Er komt dus veel creativiteit om de hoek kijken om alles gedaan te krijgen. Maar we beginnen bij het begin.

Ook bij ons in Panama is het een beetje kerst met de AH kersthamsters

Na de kerstdagen is Sonja voor 12 dagen naar Nederland vertrokken, ze wil nog graag de kinderen, de kleinkinderen en haar zus en broer bezoeken voordat we starten met de overtocht van de Pacific. Zodra we het Panamakanaal door zijn duurt het namelijk tot november of nog later voordat we weer naar Nederland gaan. De kerstdagen zelf hebben we rustig op de Ikinoo doorgebracht met het spelen van spelletjes, af en toe wat eten klaar maken en vooral met lezen over de Pacific.

Aan de lunch met haar twee dochters en onze schoonzoon

Via de receptie van de Marina had ik een taxi voor Sonja geregeld, die haar naar het vliegveld bij Panamastad zou brengen. Vooraf had ik een prijs afgesproken van $ 80,00, een prijs die men zelf via de telefoon voorstelde. Gedurende de reis werd de sfeer in de taxi echter grimmiger, de chauffeur wilde meer geld hebben, namelijk $ 130,00. Toen Sonja uiteindelijk op het vliegveld stond en was uitgestapt, betaalde zij hem de afgesproken $ 80.00 en geen cent meer.

Sonja's lievelingseten, carpaccio, ze kan er geen genoeg van krijgen

Ze verwees hem naar mij om daar zijn gram te gaan halen, ze heeft hem zelfs een briefje meegeven met de naam van de boot erop. Ik heb in die dagen daarna niemand gezien of gehoord die verhaal kwam halen. Zo blijkt maar weer, het is in Panama moeilijk goede en duidelijke afspraken te maken. Bij navraag bij een Amerikaanse dame die hier woont en die tevens dit soort ritjes aanbiedt, bleek dat de vraagprijs van $ 80,00 goed was, zij vroeg hetzelfde bedrag. Ze proberen je gewoon uit. Nu Sonja was vertrokken had ik de wereld voor mijzelf, tijd dus om alle dagen te klussen, zonder me druk te behoeven maken over de troep die ik gaandeweg creëer. 

Eigenlijk een rose taak

Ik ben begonnen met de naaimachine tevoorschijn te toveren. Lang geleden heb ik, als kind zijnde, hierop leren werken, eens kijken wat er is blijven hangen. Als eerste heb ik voor alle dakramen nieuwe hoesjes gemaakt. De stof had ik reeds in Colombia aangeschaft. Op zich ging dit prima, na één dag werken waren alle zeven ramen voorzien van nieuwe hoesjes. De volgende dag begonnen met het maken van hoesjes voor de jerrycans, zodat ze beter zijn beschermd tegen de Uv-straling. Dit bleek wat moeilijker maar uiteindelijk lukte het prima. Ik heb er direct maar zes gemaakt, zodat we er twee in reserve hebben voor als we nog twee nieuwe jerrycans kunnen vinden. Daarna nog een opbergtas voor het regenzeiltje in elkaar gezet. Na vier dagen achter de naaimachine, was het geplande naaiwerk af. En zo regen de dagen zich aan één met allemaal kleine klusjes, de ingang opnieuw lakken, schoten en aanleglijnen nakijken en talingen herstellen, de vlaggenstok beter monteren, de negen lieren een onderhoudsbeurt geven, mijn amateurlicentie met callsign PD1HNE weer operationeel maken, ik was mijn wachtwoord kwijt, enz, enz. Gedurende de periode dat Sonja weg was, kwamen ook de Ocean Goose en de New Nexus richting de Marina. Zij lagen niet in de Marina zelf, maar voor anker vlakbij de Marina.

De hoezen voor de jerrycans en op de voorgrond 

één van de hoezen voor de dakramen

Samen met Wijnand en Marlies heb ik een auto gehuurd zodat we Sonja konden ophalen van het vliegveld. De auto had ik via Internet gereserveerd bij Budget in Colon. Met z’n drieën stapten we ’s-morgens vroeg op de bus naar Colon. Om bij het verhuurbedrijf te komen moesten we, nadat we uit de bus waren gestapt, nog 1,5 km lopen. Hierbij kom je dwars door de krottenwijken van Colon, geen plaats waar je in het donker wil zijn. Zelfs overdag voel je je hier niet op je gemak. Eenmaal bij het verhuurbedrijf aangekomen bleek dat deze, vanwege een nationale feestdag, gesloten was. Op de deur stond een telefoonnummer waarmee ik de vestiging op het vliegveld aan de lijn kreeg. Of het niet mogelijk was dat ik naar hun toe zou komen zodat ik de auto op het vliegveld in ontvangst kon nemen. Daarvoor had ik nu juist die auto gehuurd. Gelukkig bleek dat er 50 meter verderop nog een verhuurbedrijf te zitten die wel open was en die mij een auto kon verhuren, helaas wel wat duurder. Het verhuurbedrijf gaf mij de tip om nu vast een tegoed te storten voor de tolwegen, $12,00 zou voldoende moeten zijn voor de heen en terugreis. Samen met Wijnand en Marlies en twee Nederlandse meiden die op visite waren geweest bij de New Nexus, zijn we hierna naar Panama gereden. Onderweg kwamen we inderdaad de tolpoortjes tegen, die nu echter automatisch opengingen omdat we vooraf betaald hadden. Nadat ik Wijnand en Marlies bij ons hotel had afgezet, bracht ik de beide dames naar het vliegveld. Hun vakantie in Panama zat er helaas op. Nadat ik afscheid had genomen van de dames, behoefde ik niet lang te wachten voordat Sonja arriveerde. Heel erg verkouden en natuurlijk moe van de reis, reden we daarna zo snel mogelijk naar ons hotel Terranova. Binnen 10 minuten na aankomst lag ze onder de wol, tijd om een diner voor mijzelf bij elkaar te scharrelen. Het restaurant van het hotel bood gelukkig uitkomst, die hadden hamburgers met patat.

Onze nieuwe Silentwind windgenerator

De dag daarna zijn we met z’n vieren langs verschillende winkelcentra en supermarkten gereden, ik heb zelfs nog een nieuwe werphengel gekocht om actief te kunnen vissen als we stilliggen. Vier dagen nadat Sonja was teruggekeerd, werd onze nieuwe Silentwind windgenerator in de Marina afgeleverd. Deze hadden we via Internet besteld bij een watersportbedrijf in Panama. Nu kwam het erop aan een goede plek te vinden om deze op te stellen en om alle materialen te vinden om hem ook daadwerkelijk te kunnen aansluiten. In een watersportwinkel in Colon vond ik de benodigde elektrisch materialen, waaronder kabels met een doorsneden van 5mm2 en , een aan-uit schakelaar, verbindingsbusjes. Het heeft mij uiteindelijk 7 dagen gekost om alle materialen te vinden en te kopen, de elektrische installatie aan te leggen en aan te sluiten, de mast met zijarmen te monteren en als laatste de windgenerator te plaatsen. Gelukkig werkte alles in één keer zonder dat ik foutjes had gemaakt. Nu hebben we tenminste ook een mogelijkheid stroom op te wekken als er geen zon is. Na montage zagen we al direct dat de windgenerator 4 Ah leverde. Gedurende de weken erna zagen we dat deze investering ons heel blij gaat maken, geen lege accu’s meer voor ons.

Een van de aapjes die ik tegen kwam bij mijn wandeling naar de winkel

Zo af en toe moest ik ook een wandeling maken van 8 km, om inkopen te kunnen doen bij een plaatselijke kleine supermarkt. Tijdens deze wandeling kwam ik onderweg geregeld een boom tegen waarin een hele familie apen zat te slapen en te spelen. Altijd weer leuk om te zien, ze bleken heel fotogeniek. Nadat we vijf weken in de Marina hadden gelegen en de kluslijst weer deels was afgewerkt, er komen helaas namelijk steeds nieuwe punten aan de onderkant bij, waardoor je nooit tot een lege lijst komt, zijn we verder gevaren naar Shelter Bay Marina. Dit is de Marina van waaruit je alles kunt regelen voor de doorvaart door het Panamakanaal, maar daarover meer in het komende verhaal.

San Blas Panama

San Blas, een waar paradijs voor zeilers en levensgenieters

De Noordoost kust van Panama, met zijn San Blas eilanden, is een waar zeilersparadijs. Alles wat je hebt geleerd over zeilen en veilig navigeren heb je hier nodig. Zonder de kaarten van Eric Bauhaus doe je hier overigens echt niets, de digitale kaarten van Navionics, die wij gebruiken voor het navigeren met onze plotter, geven onvoldoende informatie om hier veilig te kunnen varen. Op de Navionics kaarten voeren we af en toe over het land! Het is een gebied met zeer veel eilandjes en mooie baaien, een gebied ook waar je maanden kunt vertoeven zonder dezelfde ankerplek tweemaal aan te doen, een gebied ook met ondieptes en vele riffen. Juist die riffen zijn een dingetje waarmee je heel goed rekening dient te houden. Als je er tegenaan vaart gaat dit meestal gepaard met schade aan de romp en kiel, je ziet dan ook met enige regelmaat scheepswrakken liggen.

Een ouder Guna echtpaar in traditionele Guna kleding, 

waarbij vooral de vrouwen kleurrijk zijn versiert

De San Blas is ook het gebied van de Guna Yala de authentieke bevolking van de San Blas. In 1915 is er een afgevaardigde van het Panamees parlement aangesteld en gestationeerd op Porvenir. Deze ging van hieruit bepalen wat er zo al gebeurde op de diverse eilanden. Hier kwam tevens een politiepost ter ondersteuning. Hier waren de Guna's het in het geheel niet mee eens, zij waren ook meer betrokken bij Colombia in plaats van bij Panama. Dit heeft geleid tot vele ongeregeldheden met als hoogtepunt de meest beruchte actie op 21 februari 1925 waarbij de afgevaardigde, alle politieagenten en alle kinderen en volwassenen die voortkwamen uit een gemengd huwelijk tussen een Guna en een niet Guna werden vermoord. Kort hierna is er een onderhandeling opgestart met de Panamese regering die ertoe heeft geleid dat ze sinds 1925 officieel bij Panama zijn gaan behoren maar wel met een zeer hoge graad van zelfstandigheid en zelfbestuur. Elk bewoont eiland heeft sinds die tijd één of meerdere chiefs die het eiland runnen en die bepalen wat er gebeurd rond de eilanden.

Een Guna dorpje op een eilandje, soms zijn de eilandjes helemaal volgebouwd

Zo hebben alle chiefs bij elkaar besloten dat het chartervaren in de San Blas niet meer is toegestaan. Daarnaast is duiken, speervissen, kitesurfen en windsurfen niet toegestaan. Het is de Guna’s, sinds 1925, ook niet meer toegestaan om met een niet Guna te trouwen of samen te wonen. Bij de Guna’s is de vrouw de baas in huis, het huis is dan ook haar eigendom. Zij kiest haar man uit, waarbij de door haar gekozen man bij haar intrekt. Doordat er geen “vers” bloed instroomt, zie je onder de Guna veel albino’s. Het is dus een volk met sterke tradities, waarbij helaas de westerse maatschappij zijn intrede doet. Maar we beginnen bij het begin, de tocht van Colombia naar Panama.

Het hijsen van de Panamese vlag vlak voor zonsondergang richting Panama

Om niet al te vroeg in het grensplaatsje Obaldia in Panama aan te komen, vertrekken we om 14:30 uur voor een tocht van 88 nm. Op de motor varen we tussen de ondieptes en de riffen door. Zodra het rondom veilig is, zetten we de zeilen. Er staat een mooie 11-15 kn wind zodat de Ikinoo scherp aan de wind met 5-7 kn richting Obaldia vaart. Na het eten wordt al snel de wachtdienst opgepakt. We hebben besloten om dat in het vervolg direct met 3 uur op en 3 uur af in gang te zetten. Tegen de tijd dat Sonja wakker wordt van haar tweede slaapperiode, zien we in het ochtend schemer de kust van Panama voor ons opdoemen. Helaas is er dus geen tijd meer voor mij om te slapen. Rustig varen we naar Obaldia, waarbij we nog kortstondig even helemaal schoongespoeld worden door een felle regenbui. Vlak bij de kust worden we opgeroepen door een Nederlands schip, de Rafiki. Zij blijken ook hier te liggen om hun visum te verlengen.

De Ikinoo voor anker bij Puerto Escoses

Zo liggen we met drie Nederlands boten voor anker bij Obaldia. Snel wordt de bijboot te water gelaten zodat we naar de kust kunnen roeien om in te klaren. Het is hier heel goed georganiseerd maar het gaat allemaal wel wat traag, twee uur later en $ 200,00 armer zijn we ingeklaard. Nog snel hebben we wat boodschappen gedaan en toen teruggevaren naar de Ikinoo. De ankerplaats bij Obaldia is zeer onrustig met veel swell, we halen dus snel het anker op en varen 21 nm verder naar Puerto Escoses, een baai met een mooie geschiedenis. Als wij aankomen liggen de Rafiki en de Ocean Goose al voor anker.

Een Guna hutje met op de achtergrond de hutjes op palen

In deze baai lig je heel erg rustig, er is vlak voor ons zelfs een klein Guna dorpje op palen in het water gebouwd, helaas sinds een paar jaar niet meer continu bewoond. Alleen vissers maken er nog gebruik van. De volgende dag besluiten we een wandeling te gaan maken op het vaste land. We willen naar Fort Saint Andrews lopen. Van 1698 tot 1702 hebben de Schotten geprobeerd hier een nederzetting op te zetten, om voet aan de grond te krijgen in Panama. Zij hebben fort Andrew gebouwd.

De kookplaats binnen in een hutje, nog niet zo lang geleden gebruikt

Helaas is deze expeditie mislukt, van de 3.000 mensen die bij deze expeditie betrokken waren zijn er in die 4 jaar 2.000 gestorven door ziektes. De mensen die overbleven keerden terug naar Schotland en van het fort zijn alleen nog ruïnes over. Wij hebben het fort niet kunnen bereiken of kunnen vinden omdat het oerwoud haast ondoordringbaar is. Wel vonden we aan de kust een geheel verlaten Guna dorpje waarvan een aantal hutjes nog steeds in gebruik was, waarschijnlijk komen hier vissers overnachten. We vonden een kist met keukengerei en kookplaatsen die nog niet zo lang geleden gebruikt waren.

Het kookgerei van de Guna's

Met enige regelmaat komen hier wel Guna indianen omdat er veel kokosnoten en bananen verbouwd worden. Deze mag je als toerist niet meenemen naar de boot omdat ze eigendom zijn van de Guna’s. Onze volgende ankerplek wordt Isla Pinos of zoals de Guna indianen het noemen Tupbak, een tochtje van 13,5 nm. Eenmaal op zee, rollen we de Yankee uit en varen alleen op dit voorzeil naar onze volgende bestemming. Er staat nog een behoorlijke zeegang zodat de tocht niet echt comfortabel is. In de buurt van Isla Pinos draaien we Yankee weg en gaan op de motor naar de ankerplaats.

De Ikinoo en de Rafiki voor anker bij Isla Pinos

Je moet hier zeer voorzichtig varen en manoeuvreren omdat het maar drie meter diep is en het al snel te ondiep wordt waardoor je vastloopt. De swell die buiten stond vind je hier niet meer terug. Er ligt hier, naast de drie Nederlandse boten, nog één andere boot. Niet veel laten komt de chief met zijn gevolg, in een bootje zonder motor, langs om de anker fee te innen. Na het betalen van $ 10,00 krijgen we een briefje, waar opstaat dat je betaald hebt en dat je drie maanden mag blijven liggen. ‘s-Middags varen we naar de kant en bezoeken het dorpje. Het is grotendeels nog een echt Guna dorp met daartussendoor wat bouwwerken van steen. Bijna alle vrouwen dragen nog de authentieke Guna kleding, dus zowel jong als oud. In dit dorpje zijn 

Vele handen maken ligt werk, aanslepen van de goederen

een aantal lokale winkeltjes waar je wat basisbehoeften kunt kopen. Omdat er net een nieuwe zending is binnen gebracht met een schip, help ik met het verslepen van de spullen van de steiger naar de winkel, iedereen in het dorp draagt zijn steentje bij. Zowel jong als oud komt aanlopen en draagt één of twee keer een lading naar de winkel. Zakken met Kokosnoten worden weer naar de boot gedragen. We kopen hier wat blikjes fris. Achteraf blijkt dat in deze frisdrank wel heel erg veel suiker zit, het is haast stroperig van de suiker, het is haast niet te drinken zo zoet is de frisdrank.

Dit oude dametje, in traditionele Guna kleding, droeg ook haar steentje bij, bij het verslepen van de lading naar de winkel. Hier draagt ze een zak met kokosnoten. Voor de meeste van ons zou dat al veel te zwaar zijn. Zo zie je ook hele magere mannetjes, die zonder veel problemen zakken met 50 kg rijst op hun schouder leggen en er mee weglopen. Hier is zo'n zak, waarin rijst heeft gezeten, gebuikt om kokosnoten in te verslepen.

Dit is een dorpje waar nog een groot deel van de bevolking, dus jong en oud, volgens de oude Guna tradities leeft, werkt en woont.

Gezellig een blikje fris drinken, de gaten schieten in je kiezen zo veel suiker

Wij zullen ervaren dat hoe westelijker we kwamen des te minder bleef er van de tradities over en hoe meer vuil er in het water dreef. De dag van vertrek zijn we redelijk vroeg uit de veren en zijn om 07:30 uur al onderweg naar onze volgende bestemming Isla Achutupu. De Rafiki blijft hier liggen omdat het een heerlijke rustige plek is om wat te klussen aan de boot. Het wegvaren vanaf Isla Pinos is nog even een precies werkje. Je moet tussen twee riffen door, waarbij er een smalle geul is waar nog 2,8 meter water staat. Links en rechts van het geultje loop je al snel vast.

is het geen schatje

Ook nu varen we weer alleen met de uitgerolde Yankee. Het is een tochtje van 19 nm met hoofdzakelijk halve wind. Na vier uur zijn we al op de plaats van bestemming. Als we voor anker liggen, ga ik samen met Marlies van de Ocean Goose naar de kant voor een kleine verkenning en om wat boodschappen te doen. Er ligt hier een boot afgemeerd die groente, fruit en rijst verkoopt. Iedereen uit het dorp doet hier inkopen, zo ook de Guna’s die op een ander eiland wonen en die met hun kano hier naartoe komen varen om inkopen te doen. Wij kopen wat aardappelen, een komkommer, wortelen en uien. Zo kunnen we in ieder geval weer hutspot maken. Aan het einde van de dag komt weer één van de chiefs met zijn gevolg langszij om opnieuw $ 10,00 te innen. De volgende dag varen we al vroeg weer verder.

Een groepje dames in Guna klederdracht onderweg naar huis

Onze volgende bestemming zou Snug Harbor worden. Hierover hoorden we echter onderweg weinig goeds. Je moet hier goed op je spullen passen en niets op het dek laten liggen. We besluiten deze bestemming dan ook maar voorbij te varen en kiezen voor Aridup, een klein onbewoond eilandje met een kleine ankerplek maar wel met mooie snorkel mogelijkheden. Vandaag is er niet echt veel wind. Alle zeilen worden bijgezet en tevens helpt de motor af en toe als de wind in zijn geheel wegvalt. Wel is de zee nog vrij rommelig door de wind van afgelopen nacht. In het begin bestaat de route uit een aaneenschakeling van waypoints om zo tussen de riffen en ondieptes door naar open zee te komen. Wij dragen dan beide onze "oortjes" zodat we makkelijker met elkaar kunnen communiceren. Sonja zit dan beneden bij de navigatiehoek en geeft aan wanneer ik de koers moet wijzigen.

De Ocean Goose bij weinig wind en vol tuig

De combinatie van varen op zicht en het nauwkeurig uitzetten van waypoints tussen de riffen en de ondieptes door, maakt dat we veilig overal tussendoor varen. Bij Aridup aangekomen blijkt er echter een behoorlijke swell op de ankerplaats te zijn. Je ligt hier wel heel onrustig. Na overleg, via de VHF, met de Ocean Goose besluiten we verder te varen naar Isla Tigre. Ook bij Isla Tigre is de ankerplaats niet echt groot. Bij aankomst zie je volop brekers, waarbij je tussen twee riffen met grote brekers door naar de ankerplaats moet varen. Daar is een kom met voor en achter je op 60 meter afstand riffen, niet echt veel ruimte om te ankeren en zeker geen ruimte om op drift te geraken. De ankergrond is prima, zand op een diepte van 8 meter, het anker ligt dan ook, met 40 meter ketting, in één keer goed vast.

De Ikinoo voor anker bij Isla Tigre

We ervaren steeds meer dat onze manier van ankeren prima voldoet. Voor de lengte van de hoeveelheid ketting gaan wij uit van de regel 20 meter plus twee keer de diepte en dat naar boven toe afgerond. Daarna wachten we totdat de Ikinoo vanzelf door de wind en de eventueel aanwezige stroming, recht achter zijn anker ligt. Nu zet ik de motor stationair in zijn achteruit, zodat de ketting wordt strakgetrokken en het anker de gelegenheid krijgt grip te krijgen op de grond. Als ik zie dat mijn positie niet meer veranderd, voer ik langzaam het toerental op tot 1.500 toeren. Hierdoor graaft het anker zich verder in. Ook nu let ik weer op of dat mijn positie niet wijzigt, zo niet dan liggen we vast. Indien de positie wel wijzigt zit het anker niet in de grond. In dat geval halen we het anker op en starten de procedure opnieuw. In 90% van de gevallen liggen we in één keer vast. Zodra we voor anker liggen horen we een oproep via VHF-kanaal 16. Het blijkt de New Nexxus te zijn met Niels en Tjerk.

DIt zijn de toiletten annex douches op de eilanden

Dit zijn vrienden van de zoon van Wijnand en Marlies van de Ocean Goose. Zij hebben de beide jongens al eerder ontmoet op Los Roques en op Curaçao. Onderweg hebben ze een grote King Makreel gevangen, zodat het besluit wordt genomen om met z’n zessen het avondeten te gebruiken op de Ocean Goose. Wijnand had zich echt uitgesloofd. Het voorgerecht bestond uit sushi met rauwe vis, wasabi en ketjap en het hoofdgerecht uit gebakken vis met gebakken aardappeltjes en een salade van tomaat, komkommer, ui en een lekkere dressing. De salade was door Sonja gemaakt en de gebakken aardappeltjes door de mannen van de New Nexxus. Het geheel werd daarbij weggespoeld met een lekker biertje of wijntje. Zo lekker allemaal.

De drie Nederlandse boten voor anker bij Farwell Island

Gedurende de nacht hebben we voor het eerst in lange tijd het ankeralarm weer geactiveerd. Dit alarm waarschuwt je als het anker gaat driften en de boot dus achteruit vaart. Omdat het eiland niet echt uitnodigt voor een bezoek varen we de volgende dag naar het plaatsje Nargana op het eiland Yandup, een afstand van 5 nm. Onderweg ankeren we nog even bij de Farewell Islands om daar even te snorkelen en lekker te lunchen. Dit is de eerste ankerplak waar we met veel meer boten liggen, uiteindelijk tel ik 14 boten, er is echter ruimte genoeg. Yandup is een eilandje waarop je duidelijk kunt zien dat de traditionele Guna leefwijze al wat wordt losgelaten.

De Ikinoo onderweg naar Nargana, varende tussen riffen en ondieptes

De chief heeft hier ook minder te zeggen en men komt ook niet meer langs om de $ 10,00 ankerfee te innen. Waren op de eilanden in het oosten van de San Blas vooral de vrouwen nog voor 80% gekleed in de traditionele kleding, hier is dat nog maar amper 20%. Daarbij komt dat men het heel gewoon is gaan vinden om al hun afval in zee te gooien. Op de ankerplaats komt dan ook continu plastic langsdrijven. Je kunt je afval ook tegen betaling meegeven aan een local, echter moet je er wel zeker van zijn dat hij het niet een paar honderd meter verder in zee gooit.

Ook in Nargana zijn de voorbereidingen voor kerst in volle gang

Na twee dagen houden we Nargana voor gezien, het is een smerig dorp met wel een aantal leuke winkeltjes om inkopen te doen. Zo hebben we ook één simkaartje gescoord, meer hadden ze niet op voorraad. De New Nexxus heeft deze in gebruik genomen omdat Niels onderweg vanaf zijn boot werkt. Wel hebben wij het simkaartje even geleend om onze mail te bekijken en de hoogstnoodzakelijk zaken af te wikkelen. We willen graag snorkelen in helder water zonder plasticafval, we besluiten dus 5 nm verder te varen naar Kanlildup of op zijn Engels Green Island. Hier zijn twee ankerplekken. Wij kiezen voor de zuidwestelijke ankerplek.

Uitzicht vanaf de Ikinoo naar Green Island

Zodra het anker in de rond zit nemen we een duik in het heerlijke heldere water. Ook hier liggen we weer met meerdere boten, het wordt steeds iets drukker. Het eiland is onbewoond, dus de volgende dag trekken we weer verder naar de ankerplek met de mooie naam Swimming Pool, de ankerplek bij Isla Morrodub of op zijn Engels het BBQ-eilandje, één van de eilanden behorende bij de Holandes Cays. Dit is werkelijk één van de mooiste stekjes. Er ligt hier een Amerikaans zeiljacht wat hier al 20 jaar ligt.

BBQ eiland met de overdekte zitplaats met tafel waaraan wij aan het einde 

van de middag een biertje dronken

De eigenaar heeft zelfs een stukje grond op Banedup beplant met allerlei soorten groente en fruit zodat ze zichzelf enigszins kunnen voorzien van verse waren. Zwemmen kun je hier helaas niet, als ik met mijn duikbril en zwemvliezen naar mijn anker toe zwem om te controleren of dat deze goed is ingegraven, kom ik nauwelijks vooruit. Er staat hier 2-3 kn stroming. Als we echter met de dinky naar het strandje van BBQ-island gaan, kunnen we vanaf het strand prima zwemmen en snorkelen. Het eilandje is niet echt groot, in een half uurtje loop je het hele eiland rond. Hier woont ook een familie waarbij de man tevens chief is.

De waterput met zoet water

Om zichzelf te voorzien van zoet water, heeft men een put gegraven. Het water wat hier uitkomt kun je niet drinken. Het is echter wel geschikt om jezelf te wassen, de was te doen en het keukengerei af te wassen. Het is een leuk gezicht als je de kinderen na het zwemmen allemaal met een pannetje water ziet scheppen om zichzelf te wassen en af te spoelen. Men verkoopt hier diverse soorten bier en frisdrank. Aan het einde van de dag nuttigen we dan ook gezamenlijk een aantal biertjes. Dit is overigens de ankerplak met de meeste zeilboten tot nu toe.

Huisvlijt van de lokale bewoners 

Wijnand heeft met de chief zitten praten over waar hij het beste kan vissen. Tussen BBQ-eiland en het eiland Banedup is een geul. Hierin zit veel vis. Reeds bij de eerste keer vissen is het direct raak. Opnieuw eten we met z’n zessen aan boord van de Ocean Goose gebakken vis.

Een Guna armband, veel gekleurde kraaltjes

Als zij de restanten van de schoongemaakte vis overboord zetten, wemelt het binnen de kortste keren van de haaien, er zitten erbij van wel 2,5 meter. Ook grote roggen komen hun deel opeisen. De eerste dag, na aankomst, maken we een boottochtje met de dinky naar de zuidkant van het onbewoonde eilandje Banedup. Hier kun je leuk zwemmen en snorkelen. Met Marlies en Sonja vaar ik daarna met de dinky naar het eilandje Tiadup, waar wel een paar families met hun kinderen wonen. Een oud dametje verkoopt hier armbanden van kraaltjes, Werkelijk heel kleurrijk.

De oude Guna dame brengt de armband aan bij Marlies

Na terugkomst op Banedup is er grote consternatie, de mannen hebben een krokodil gespot. In eerste instantie denken we dat dat onzin is en dat het om een boomstam gaat. Als we echter op onderzoek uitgaan zien we dat het niet één krokodil is maar dat het er twee zijn. Tjerk haalt met zijn dinky snel zijn drone op, zodat ze de krokodil van dichtbij kunnen fotograferen en filmen. Het is werkelijk een prachtig gezicht. Aan het einde van de dag keren we terug naar de boten en het strand om daar opnieuw de dag uit te luiden met een heerlijk koel biertje.

Niels samen met een Guna jongetje op zoek naar gekleurd plastic

Wat heel erg leuk aan Niels en Tjerk is, is dat zij met de New Nexxus de wereld rondvaren met een missie. Reeds in Nederland zijn zij begonnen om jonge mensen bewust te maken van het feit dat plastic niet in de zee thuishoort. Overal waar ze nu komen proberen ze groepjes jonge mensen bij elkaar te brengen, waarna ze met dit groepje de stranden afstruinen naar gekleurd plastic. Al het gekleurde plastic wat ze verzamelen gaat door een hand aangedreven verkruimelaar zodat er kleine stuks overblijven.

Met z'n allen de shredder bedienen om het plastic te versnipperen 

Deze kleine stukjes gaan in een mal, welke weer wordt geplaatst in een zonneoven. Nadat deze mal voor ongeveer 2 uur is verwarmd tot 250°C, wordt deze verwijderd uit de zonneoven. Na enigszins te zijn afgekoeld wordt de mal geopend. De stukjes plastic zijn aan elkaar gesmolten en vormen nu een bakje waarin je bijvoorbeeld een plant kunt planten. Een aantal van deze bakjes of vaasjes worden aan de deelnemers cadeau gedaan. De rest wordt opgestuurd naar Nederland en wordt daar weer verkocht. Gezamenlijk met de kinderen van BBQ Island en de kinderen van Tiadup maken we het strand van Tiadup schoon.

Het resultaat van 2 uurtjes gekleurd plastic verzamelen

Al het gekleurde plastic wordt meegenomen naar BBQ-island en hier op en grote hoop gegooid. Gezamenlijk met de volwassenen wordt het plastic nu met behulp van de verkruimelaar klein gemaakt. De kinderen krijgen ondertussen een glas coca cola met kruidnootjes. Deze laatste gaan grif van de hand, zowel de kinderen als de volwassenen kunnen re geen genoeg van krijgen.

Het eindresultaat, een bakje van gekleurd plastic

Zo hebben ze ook hier weer de jongeren en de volwassenen engszins bewust genaakt van het feit dat plastic niet in de natuur thuishoort. Omdat hier veel zeilboten komen, komt er elke vrijdag een boot langs met fruit, groente, rum, eieren, kip en brood. De Amerikaan die hier woont is als eerste aan de beurt omdat hij ook andere zaken die hij nodig heeft door deze boot laat bezorgen. Ook wij maken gebruik van hun diensten en vullen onze voorraden met groente en fruit aan. Zo

Zo ziet de perfecte ankerplaats er uit, een mooi zandstrand en een blauwe zee

kunnen we er weer even tegenaan. Na een aantal dagen geankerd te hebben op Swimming Pool, trekken we verder naar een ankerplek tussen de eilanden Acuakargana en Waisaladup, de meest westelijke punt van de Holandes Cays. Ook hier kun je naar Waisaladup varen en genieten van het strand en de mooie snorkel plekjes. Ze verkopen hier ook Mola’s. Dit zijn handgemaakte doeken met kleurige motieven erop. Na vele Mola’s te hebben bekeken en over de prijs te hebben onderhandeld koopt Sonja er direct twee die een mooi plekje gaan krijgen aan boord van de Ikinoo. Aan het einde van de dag genoten we hier opnieuw van een biertje op het strand. Het is weer tijd om afscheid te nemen van de New Nexxus en de Ocean Goose. Zij blijven nog enige weken in de San Blas. Wij moeten echter door naar Isla Linton met een tussenstop op Isla Porvenir.

Terugblik op de ankerplaats bij Isla Porvenir

Dit laatste eilandje is vroeger de plaats geweest van waaruit de San Blas eilanden werden bestuurd. Tevens was het de opstapplaats voor veel toeristen die hier met een vliegtuigje vanuit Panama werden afgezet. Omdat het chartervaren zo goed als verdwenen is, wordt het vliegveldje haast niet meer gebruikt. Wij hebben er in ieder geval geen één zien landen of opstijgen. Voor de rest is hier eigenlijk niet veel te beleven. Het is echt een ankerplaats tussen Isla Linton met zijn jachthaven en de rest van de San Blas. De laatste etappe voert ons naar Isla Linton, het eiland met in de windschaduw een marina.

De bui met daaronder de windhoos, hij was bijna uitgestorven

Dit is een afstand van iets meer dan 40 nm. We zijn al vroeg uit de veren zodat we om 07:00 uur al het anker uit de grond hebben. Na op de motor eerst een stukje tegen de wind in te hebben gevaren, hijsen we de beide zeilen en zeilen scherp aan de wind naar onze bestemming Onderweg komt er een bui over waar een klein beetje regen uitkomt. Indien we echter achteromkijken, als hij ons is gepasseerd, zien we dat er een windhoos is ontstaan. We zijn blij dat dat achter ons plaatsvindt en niet voor ons. In de loop van de dag krimpt de wind, enigszins gelijktijdig met het afvallen langs de kust. Zo blijven we scherp aan de wind varen in plaats van op een gegeven moment halve wind te kunnen zeilen. De gehele dag hebben we 8-12 kn wind. Aangekomen in de Marina krijgen we direct een plekje toegewezen. Men had ons al verwacht omdat we van te voren voor de zekerheid een plekje hadden gereserveerd in verband met de verwachte drukte rond de feestdagen Hier vieren we de kerst en oud en nieuw en gaat Sonja voor 12 dagen naar Nederland, maar daarover in het volgende verhaal meer.

Zo mooi is de natuur hier in de San Blas