Genootschapseilanden deel 1

We verlaten vandaag Fakarava voor de overtocht naar Tahiti. Een tochtje van 245 nm waarover we twee dagen denken te doen. Tahiti behoort samen met Moorea, Huahine, Bora Bora en nog een aantal andere eilandjes tot de Genootschapseilanden. De meeste van deze eilanden willen wij de komende weken gaan bezoeken, maar daarover later meer. Omdat er in de noord pas een flinke stroming kan staan, 6 knopen bij rustig weer en zelfs meer als er over een langere periode veel wind staat, is het zaak op het juiste tijdstip er doorheen te varen.

De getijdengrafiek van de Noord pas van Fakarava, d.d. 18 juni 2019

De meeste zeilers kiezen hiervoor het moment van doodtij, dus als eb en vloed in elkaar overgaan. De stroming is dan minimaal. Vandaag is dat tijdstip om 10:30 uur. Om 09:00 uur halen we het anker op en zetten koers richting de pas. De weersvoorspelling geeft aan dat we 20-25 kn wind gaan krijgen. Zodra we uit het veld van boten zijn, neemt de wind echter toe naar 30-35 kn, kortstondig zelfs even 40 kn. We draaien de kotterfok eruit en zeilen zo rustig richting de pas. Ik stuur zelf zodat ik optimaal gebruik kan maken van de wind en de stroming in de pas.

Niet echt een soepele landing, nu nog even je evenwicht vinden.

De doorgang van de pas gaat voorspoedig. Voorbij de pas, dus als we weer op open zee zijn, neemt de hoogte van de golven snel toe. De eerste uren blijft de wind 30-35 kn, daarna neemt deze geleidelijk af naar 20-25 kn. Zo zeilen we rustig op de kotterfok met de windvaan richting Tahiti. De nacht verloopt verder rustig. Ook ’s-morgens, als ik om 09:00 uur wakker wordt, staat er nog steeds 20-25 kn wind. Dit schiet lekker op. In de loop van de dag neemt de wind echter af. Dit was voorspeld. Wat echter niet voorspeld was, was het feit dat de wind afnam tot 5-10 kn. Aan het einde van de middag krijgen we bezoek van een vogel die vermoeid is. Een tijd lang balanceert hij op de zeerailing. Dan stapt hij eraf en land op het dek. Hier vindt hij een rustig plekje en valt na verloop van tijd in slaap. De gehele nacht blijft hij daar rustig zitten. Bij het opkomen van de zon nemen we weer afscheidt van deze mooie vogel. Gedurende de nacht draait de wind zodat uiteindelijk onze koers niet meer is te bezeilen. We moeten opkruisen in een zee waarvan de golven nog niet weten dat de windrichting is gewijzigd. Op mijn beeldscherm zie ik dat we met drie boten dezelfde koers varen.

Eindelijk heeft hij zijn evenwicht gevonden, even later zat hij op het dek.

Eenieder houdt de anderen in de gaten zodat we elkaar niet in de weg zitten bij het opkruisen. Uiteindelijk starten we de motor omdat we haast geen voortgang meer maken. Vroeg in de ochtend, het is nog donker, stopt de motor er geheel mee. Zouden we opnieuw diesel problemen hebben. Ik roep een Italiaanse boot op waarmee we op ramkoers liggen. Ik kan niet meer manoeuvreren omdat er ook geen wind is. De schipper van het Italiaanse zeiljacht vraagt ons of dat we hulp nodig hebben. Ik meld hem dat we het probleem kennen en dat we het zelf gaan oplossen. Hij meldt ons terug dat hij bij ons in de buurt blijft totdat het probleem is opgelost. Als het niet is op te lossen, kan hij ons naar een Marina op Tahiti slepen.

Onze eerste kennismaking met Tahiti

Direct begin ik met het luik van de dieseltank open te maken. Het aanzuigpijpje zit inderdaad verstopt. Als ik deze heb schoon gemaakt en al het andere vuil op het aanzuigpunt heb verwijderd, starten we de motor. Hij loopt direct weer goed. Snel maak ik het luik weer dicht. Om 05:30 uur meld ik aan de Italiaanse zeilboot dat de problemen zijn verholpen en bedank heb voor het feit dat hij bij ons is gebleven. Zo zetten we ieder onze reis weer voort. Tijd om nog even wat slaap in te halen. Enige tijd later word ik wakker van het feit dat de motor ineens een ander geluid begint te maken. Als ik buiten kom zie ik dat er witte rook uit de uitlaat komt. Dit is geen goed teken, de motor blijft echter wel goed draaien. Hopelijk blijft hij het doen tot bij de ankerplaats bij Pointe Venus, in het noorden van Tahiti.

Onze ankerplaats bij Pointe Venus met op de achtergrond de New Nexus en

 op de voorgrond de Ocean Goose

In de loop van de middag naderen we deze ankerplaats. We zien de Ocean Goose en de New Nexus al liggen, dat wordt dus een gezellig weerzien na zes weken. Niet veel later ligt ons anker in de grond. Tijd voor een anker biertje met Wijnand en Marlies. Na nog wat te hebben gegeten, zijn we niet al te laat ons bed in gedoken. De volgende morgen zijn we naar het plaatsje Mahina gelopen voor het doen van boodschappen. Voor het eerst in maanden hebben we weer de beschikking over gewone supermarkten waar je weer alles kunt kopen. De prijzen liegen er echter niet om, alles is hier 2 tot 3 keer zo duur dan in Nederland, behalve stokbrood, vlees en alles wat uit de vriezer komt. De prijs voor een hele normale fles rode wijn ligt al snel op 16-25 Euro. Een pakje van 20 theezakjes is al gauw 4-5 Euro. Dat wordt dus een beetje rustig aandoen de komende tijd. Om weer verbonden te zijn met Internet, kopen we een simkaartje met 2 Gb data, kunnen we weer even vooruit. Bij het instappen in de dinghy vanaf het strand, gaat het dit keer helemaal fout. Normaal kijken we naar het golfpatroon en kiezen de meest rustige periode. Ergens hebben we een inschattingsfout gemaakt met als resultaat dat Sonja in het water lag, nadat ze van de boot was afgespoeld en dat de boot zelf half vol water stond. Gelukkig waren de meest belangrijke zaken opgeborgen in een waterdichte zak. Alleen onze kleren waren door en door nat.

Onder het zonnescherm droog en heel erg gezellig

Volgende keer toch maar in ons zwembroek naar de kant, met onze kleren in de waterdichte zak. ’s-Avonds zaten we met z’n allen op het strand bij Pointe Venus. Daar hebben ze picknick tafels met banken neergezet. Wij hadden voor de zekerheid een grote zonnetent meegenomen. Deze plaatsten we over de tafel heen. Maar goed dat we dit hadden gedaan, want onder het eten begon het te regenen. Zo zaten wij met z’n zevenen heerlijk droog. Iedereen had wat te eten en te drinken meegenomen. De New Nexus had verse sushi gemaakt en de Ocean Goose gado gado. De avond kon niet meer stuk. In het donker voeren we terug naar de boten, ervoor oplettend dat we niet op het rif voeren met onze dinghy. De volgende dag werd het tijd om de motor eens uit elkaar te nemen. Op Internet had ik opgezocht hoe je de kleppen van een dieselmotor moest instellen. Via wat instructiefilmpjes op YouTube en de service boeken van de Yanmar 4JH2E motor, kwam ik te weten hoe dit gedaan moest worden. Alle gereedschappen hiervoor hebben we aan boord. Met de gemaakte aantekeningen zijn we aan de slag gegaan. Na enig zoekwerk en wat uitproberen, kwam ik erachter hoe de instructies bedoeld waren. De kap boven de kleppen kon, na het verwijderen van 3 bouten, gemakkelijk verwijderd worden. Tot mijn schrik zag ik dat de stangetjes, boven de uitlaatklep van cilinder 1 en de inlaatklep van cilinder 2, niet meer op hun plaats zaten. De bovenkant was beschadigd. Dit was hetzelfde probleem als dat we in Hiva Oa hadden ontdekt. Blijkbaar was de oorzaak van het ontstaan van dit probleem niet weggenomen. Hier viel niets meer aan af te stellen. Wel heb ik de andere kleppen nagekeken en daar waar nodig iets versteld. De kap er weer opgedaan en hopen dat de motor het uithoudt totdat we een plek hebben bereikt waar ze dit kunnen repareren. Een dag later vertrok de New Nexus naar Moorea.

Onze ankerplek voor vijf dagen, nu verlaten omdat alle drie de Nederlandse boten zijn vertrokken.

De Ocean Goose bleef echter bij ons om te zien of dat ze behulpzaam konden zijn. Samen met Wijnand ben ik op onderzoek gegaan naar een bedrijf dan wel een monteur die ons zou kunnen helpen. Met de dinghy voeren we naar een plek waarvan wij dachten dat het een grote jachthaven was. Het bleek echter een klein jachthaventje te zijn, alleen bedoeld voor militairen en hun gezinnen. Ze verwezen ons door naar een plaats waar we meer mogelijkheden zouden hebben om iets te vinden. Zo kwamen we met de dinghy, na 5 nm te hebben gevaren, aan in het industriegebied van Papeete. Hier vonden we een Yanmar servicestation. Dominique, de monteur die hier werkt, kon ons wel verder helpen. Hij wilde echter wel dat we met de boot naar één van de twee jachthavens zouden komen, omdat het anders onwerkbaar was. Op en neer varen met de dinghy zag hij in zijn geheel niet zitten. Zo voeren we weer terug naar onze zeilboten.

We hebben de beide jachten met vier lijnen met elkaar verbonden.

Tijd om op adem te komen.

Op hoop van zegen gingen we de volgende dag gezamenlijk anker op om naar de ankerplaats bij Marina Taina te varen. Rustig voeren we richting Papeete. Al na een half uurtje begon de motor een ander geluid te maken en veranderde de rook uit de uitlaat van wit naar zwart, echt geen goed teken. Eenmaal bij de ingang van de haven melde wij ons, via VHF-kanaal 12, bij Port Controle. We moesten even wachten omdat er een veerboot naar buiten kwam. Zodra deze voorbij was konden wij naar binnen varen. Wel moesten wij ons opnieuw melden als we vijf minuten vanaf het vliegveld waren.

Er is weer rust aan boord, ik heb even niets te doen na een hectisch half uur.

Wijnand heeft nu de controle over beide jachten.

Sonja zat beneden bij de navigatiehoek om mij instructies te geven bij de smalle doorvaart in het rif. Bij het vliegveld aangekomen moesten we opnieuw even wachten voor een vliegtuig welke op de startbaan stond. Zodra deze in de lucht was kregen we toestemming verder te varen. Het geluid van de motor was ondertussen onheilspellend geworden. Toen was het moment daar, het geluid werd nog harder, meer zwarte rook, de motor reageerde niet meer op de gashendel, de oliedruk zakte weg, het oliedruk alarm ging af en toen stopte de motor er geheel mee. Precies in het smalste stuk van de passage door het rif. Via VHF-kanaal 16 riepen we de Ocean Goose op die achter ons voer. Deze kwam langszij zodat we de boten aan elkaar konden verbinden met vier lijnen. Zo nam de Ocean Goose ons op sleeptouw. Contact met de dichtstbijzijnde jachthaven, die in Papeete, leerde ons al snel dat het daar vol was en dat zij ons niet konden of niet wilde helpen.

Voor anker vlak bij de Marina Taina, die zie je op de achtergrond.

Tijd om in actie te komen voor een ligplaats.

Contact met de Marina Taina leverde hetzelfde resultaat op. We besloten daarom maar door te varen naar de laatste Marina. Daar aangekomen hebben we de beide boten voor anker gelegd. Met de dinghy zijn Marlies en ik naar de jachthaven gevaren en naar de havenmeester gelopen. Nadat we hem hadden uitgelegd dat de motor het niet meer deed, dat ik zonder motor ook niet kan ankeren, dat we op verzoek van Dominique hiernaartoe waren komen varen, liep hij naar buiten. Blijkbaar heeft hij Dominique gebeld want we kregen een plek aan de steiger. Hij melde ons dat er binnen een half uur een bootje zou langskomen om ons naar binnen te slepen. Zodra we terug waren op onze boten was het bootje er inderdaad. De Ocean Goose nam ons opnieuw op sleeptouw tot aan de ingang van de jachthaven. Daar gooiden we de vier lijnen los en werd de sleep overgenomen door het bootje van de Marina. Heel professioneel sleepte ze ons naar binnen en draaide ze de Ikinoo zo dat hij met de kont naar de steiger lag. Binnen een half uur lagen we netjes afgemeerd. De havenmeester kwam direct met de melding dat hij Dominique al had gesproken en dat deze de volgende dag ons zou komen opzoeken voor een diagnose. Voor ons tijd om een biertje te nemen.

De kop van de motor met de bijbehorende warmtewisselaar en de luchtinlaat.

Al bij de eerste controle trof Dominique reeds sporen van water aan

’s-Avonds zijn we samen met Wijnand en Marlies pizza wezen eten als dank voor hun hulp, zonder hen was deze tocht een echte catastrofe geworden. Nu hadden we rust en konden we op zoek naar een definitieve oplossing voor ons motorprobleem. De volgende morgen stond Dominique tezamen met een collega bij ons op de steiger. De vraag was, kon de motor worden gerepareerd of moesten we een nieuwe motor bestellen. Al snel hadden ze de motor uit elkaar en lagen de meest belangrijke onderdelen op de steiger. Volgens Dominique was er water in de cilinders gekomen, hij vond hiervan in ieder geval sporen. Voor de rest was de motor nog prima, dus een nieuwe motor was niet nodig, de motor kon worden gerepareerd. Alle onderdelen die op de steiger lagen namen ze mee naar de werkplaats. Ik maakte met hem de afspraak dat ik de volgende ochtend om 10:00 uur bij hem in de werkplaats zou zijn.

De rest van de onderdelen verzameld in een plastic bak.

Dat gaf hem even de tijd om alles te demonteren en te onderzoeken. Toen ik de volgende ochtend in zijn werkplaats kwam lag alles uit elkaar. Het bleek dat de behuizing waarin de warmtewisselaar is gemonteerd aan de binnenzijde een scheurtje had opgelopen waardoor er water bij de kleppen kon komen. Zodra je één van de kleppen naar buiten bewoog zag je inderdaad kleine druppeltjes water zitten. Per email zou hij ons de lijst sturen van de benodigde onderdelen zodat we op zoek konden naar een leverancier. Hier op Tahiti hebben ze niet alle onderdelen plus het is hier vier keer zo duur is. Gelukkig hebben we ook leuke dingen in het verschiet. Via vrienden hadden we gehoord dat er de komende twee weken een danscompetitie was in Papeete. Via Internet hadden we twee kaartjes kunnen kopen voor de openingsavond. We gingen met vier koppels naar deze avond. Eenieder ging op eigen gelegenheid naar het stadion.

Prachtige dansen met schitterende kleding er goede muziek

Voorafgaande aan deze avond vonden we een echt Italiaans restaurant waar we ons tegoed hebben gedaan aan een prachtig stuk vlees, iets wat zeker maanden geleden was dat wij dat voor het laatst hadden gegeten. De danscompetitie begon met het openingsritueel, dat duurde bijna twee uur en was ronduit saai. Daarna pas begon de wedstrijd. Voor deze avond stonden er twee dansgroepen en twee koren op het programma. Elke dansgroep bracht een dans met een verhaal van ongeveer 50 minuten. De koren gaven een optreden van ongeveer 20 minuten. Het was één groot spektakel met life muziek en prachtige kleding en dansen. ’s-Avonds om 23:30 uur was het einde. We hadden vijfeneenhalf uur op twee plastic stoeltjes gezeten, maar het tweede deel was zeker de moeite waard. Het vervolg op onze defecte motor leest u in het volgende verhaal.

De Tuamotu archipel

De oversteek van de Markiezen naar de Tuamotu’s

Vaarwel Nuku Hiva, je baai was prachtig

We houden de Markiezen voor gezien. Tijd om door te zeilen naar de Tuamotu archipel. Deze verzameling van atollen ligt op de route naar Tahiti. Van Nederlandse zeilers, die al een jaar in Frans-Polynesië rondzeilen, hebben we een aantal tips gekregen. We zeilen als eerst naar het Kauehi atol, maar voor we daar zijn moeten we eerst nog meer dan 530 nm zeilen. De weersvoorspellingen laten een mooi weer window zien met 10-16 kn wind. Na nog de laatste boodschappen te hebben gedaan, halen we op 13:30 uur LT het anker op en zetten koers richting de open zee. Buiten staat er direct een mooie wind zodat we al snel op de windvaan zeilen. De koers voor de komende dagen is 214°.

Ook dit zijn de Markiezen

Helaas laat de wind het even later afweten zodat we de motor starten om enige vooruitgang te maken. Twee uur later is de wind gelukkig weer terug. Zoals meestal bij de start van een overtocht, hebben we de eerste avond geen zin om te koken. Ieder maakt voor zichzelf wat te eten klaar. Zo zeilen we rustig de nacht door. De volgende dag komen er met enige regelmaat buien over waar wat meer wind in zit en die onze koers tijdelijk wijzigen. Ook zien we weer dolfijnen. In de loop van de dag zwakt de wind af naar een 5-8 kn zodat we niet echt snel meer gaan. Gedurende de tweede nacht moet ik helaas met enige regelmaat mijn bed uit om de windvaan bij te stellen, een rif te zetten of een rif eruit te halen. Het was dus een zeer onrustige nacht met veel buien. In de ochtend wordt het gelukkig wat rustiger en lukt het me om wat slaap in te halen. Af en toe zeilen we nu nog maar 3,5 kn, het gaat dus niet echt snel meer. Voor de lunch heeft Sonja een heerlijke tortilla gebakken, de dag kan dus niet meer stuk. We zijn ondertussen ook weer aan het vissen. Dit gaat prima, binnen een paar uur hebben we onze eerste mooie Skip Jack aan boord. De vorige keer is deze ons echter niet goed bevallen, dus gooien we hem terug in de zee. Nog geen uur later hebben we opnieuw een vis aan de haak. Deze weet echter tijdig te ontkomen. Gedurende middag hebben we prachtig zeilweer, wel met buien om ons heen, maar er komt er niet één over ons heen. Opnieuw zien we dolfijnen, nu echter een kleine groep.

We hebben onderweg een prachtige zonsondergang

De avond begint rustig, maar dat verandert al snel. Gedurende mijn wacht komen er regelmatig buien over, waar veel wind in zit. Ik ben dus weer continu bezig met een rif te zetten of een rif eruit te halen en het bijstellen van de windvaan. We gaan echter wel snel. De hoeveelheid regen die gedurende de nacht valt is te verwaarlozen. Als ik ’s-morgens wakker wordt is er geen bui meer te bekennen en hebben we een prachtige blauwe hemel. De gehele morgen verloopt heerlijk rustig met 14-18 kn wind. Tijd om weer te gaan vissen. Al snel heb ik weer een Skip Jack op het dek liggen. Dit keer een mooie grote, maar net zoals zijn voorganger gaat hij ook deze weer over boord. We hebben ondertussen de gang er goed in, we zeilen met enge regelmaat 7,0 kn over de grond.

Een prachtige zonsopkomst, helaas zonder wind

Na enige tijd heb ik opnieuw beet, steeds staat mijn hengel krom, maar de vissen bijten niet door. Het water is geheel in beroering, ik vis dus midden in een grote school met vissen. Helaas lukt het me niet om er één aan boord te krijgen. De nacht verloopt dit keer rustig, er komt maar één bui over waar geen regen of extra wind uit komt. Na het ontbijt starten we de berekening van onze aankomsttijd. Tot aan ons eerste WP bij het atol is het nog maar 77 nm. Daar moeten we om 08:00 h LT zijn zodat we de laatste 8 nm tot aan de pas, waar we het atol binnenvaren, rustig aan kunnen doen. Om 10:15 is het hoog water en is er op dat moment haast geen stroming. Dat is het moment dat we door de pas het atol binnen willen varen.

De aankomst bij de pas van het Kauehi atol

Voorlopig zetten we de yankee op de spi-boom zodat we 3-4 kn snelheid behouden. Helaas neemt de wind steeds verder af waardoor de gang er helemaal uit gaat. Opnieuw sla ik aan het rekenen, maar nu om te bepalen wanneer ik de motor moet starten om op tijd bij de pas aan te komen. We dobberen nu met 1,0 tot 1,7 kn in de goede richting. ’s-Nachts om 00:00 uur start ik de motor en haal de yankee weg. Zo varen we rustig verder de nacht door. Ik heb Sonja naar bed gestuurd.

De Ikinoo vaart precies midden door de pas

Zelf lig ik buiten onder een dekentje en slaap steeds korte periodes. Het is fris vannacht. Om 06:00 uur wordt Sonja wakker en neemt het van mij over. Zo kan ik dus nog even rustig slapen. Precies om 10:15 liggen we voor de Arikitamiro pas, de ingang van het Kauehi atol. Rustig varen we naar binnen, er is haast geen stroming meer. Vanaf de pas is het in een rechte lijn naar het dorpje Tearavero. Om 12:30 ligt daar het anker in de grond.

Een terugblik naar de pas

Het Kauehi atol

Ondanks het kleine aantal bewoners, heeft dit dorpje een prachtig kerkje

Vanaf de Arikitamiro pass in het zuidwesten van het atol vaar je met een koers van 24° in een rechte lijn naar het dorpje Tearavero. De route is vrij van koraalkoppen of ondieptes. De ondieptes die je tegenkomt zijn goed gemarkeerd met boeien. Bij de aankomst bij het dorpje, zijn er verschillende mogelijkheden om te ankeren. Er ligt reeds een boot van een Belgische solozeiler voor anker. Niet te ver bij hem vandaan gooien ook wij ons anker uit. Direct liggen we goed vast in de zandgrond. Nog dezelfde middag ga ik het eilandje verkennen. Zoals altijd is het de vraag, waar kun je je vuilnis kwijt, waar kunnen we water tanken en waar kunnen we boodschappen doen.

De oostkant van het atol is rauw en op sommige plekken vol met afval uit zee

Op de eerste twee vragen is het antwoord al snel duidelijk, de vuilnis moet je meenemen of zelf ergens op het strand verbranden. Water kun je in de winkel kopen. In het dorpje tref ik drie kleine winkeltjes aan. Bij de grootste doe ik de meeste boodschappen, waaronder diepgevroren stokbrood, aardappelen en uien en nog wat andere zaken. Bij een andere koop ik kippenpoten vanuit de diepvries en Tariaki wok saus. Zo kom ik vol bepakt terug op de Ikinoo. Omdat het vandaag onze trouwdag is, we zijn nu 20 jaar getrouwd, kook ik vanavond gegrilde kippenpoten met gebakken aardappeltjes en boontjes uit blik. En dat alles spoelen we gezamenlijk weg met een heerlijke volle rode wijn.

Langs de kust binnen in het atol vind je de prachtigste koraal formaties

De volgende dag ga ik opnieuw naar de kant. Nu echter om een wandeling langs de oostkust te maken. Ik loop aan de buitenzijde van het atol over een dikke laag afgebroken koraal en soms over het drooggevallen rif. Het eerste wat mij opvalt is de grote hoeveelheid plastic afval en de vele touwen en trossen. Het is ontzettend triest om te zien. Hier zouden de mannen van de New Nexus een hele kluif aan hebben om de bewoners bewust te maken van de grote hoeveelheid afval. Ik ben op zoek naar twee drijvende ballen. Deze ballen worden gebruikt om de lijnen aan vast te knopen waarop de schelpen zich hechten die de zwarte parels produceren.

Zo zie te dus een haai vlak langs de kant voor je voeten zwemmen

Ik wil deze ballen gebruiken om onze ankerketting van de bodem te houden, zodat deze niet om een koraalkop heen kan draaien dan wel het koraal beschadigen. Vele kilometers loop ik langs de kust, waarbij ik alleen één lekke bal vind. Via de weg en de kust aan de binnenkant van het atol loop ik weer terug naar onze bijboot. Vlak bij het dorp aangekomen tref ik nog een landkrab aan die heel brutaal op de weg blijft zitten. Dit is nog maar een kleintje. Onderweg zie ik trouwens veel kokosboom plantages. Sommigen zijn prima onderhouden, anderen daarentegen zijn sterk verwaarloost.

Brutaal staat hij daar midden op de weg

De kokosnoten vormen op dit atol het hoofdinkomen van de eilandbewoners. Iedere week komt er een vrachtschip vanuit Tahiti langs om verse etenswaren, brandstof, gas en andere materialen te brengen. De vrachtvaarder neemt de pallets met kokosnoten weer mee terug naar Tahiti. Toen ik terugkwam van mijn wandeling was de vrachtvaarder net aangekomen. De dag ervoor hadden wij onze Ikinoo moeten verleggen omdat we in de vaarroute van de vrachtvaarder lagen geankerd. Ondertussen zijn er ook nog twee zeilboten aangekomen. Na vier dagen houden wij het voor gezien en vertrekken we naar het Fakarava atol.

De wekelijks bevoorrading van levensmiddelen, brandstof en al het andere wat men op het atol nodig heeft

Het Fakarava atol.

Een local is bezig zijn visjes schoon te maken, terwijl 3 grijze haaien wachten 

op de restjes die hij in het water gooit

Op de dag van ons vertrek is er haast geen wind te bekennen. We zijn al om 05:00 uur opgestaan, omdat we heel vroeg bij de Arikitamiro pas moeten zijn. Om 05:30 uur is het anker al uit de grond en varen we op de motor richting de pas. Om 07:00 uur passeren we de pas bij doodtij. Omdat er nog steeds onvoldoende wind staat varen we op de motor verder naar Fakarava. Het is een tochtje van in totaal 42,5 nm. Als we een gemiddelde snelheid aanhouden van iets meer dan 5,0 kn, komen we net op tijd bij de Noord pas, of wel de Garuara pas van Fakarava aan. We kunnen dan op het doodtij van het hoogwater het atol binnenvaren. Omdat we voldoende tijd hebben, varen gooien we de hengel uit. We vangen een mooie Mahimahi, die echter te klein is om op te eten. We besluiten hem weer terug in de zee gooien.

In de atollen wordt veel geroeid, een zeilbootje zie je echter zelden.

Bij het passeren van de pas hebben we nog enige stroom staan waardoor er aan de buitenzijde nog een roerige zee aanwezig is. Na een kwartier wordt het water rustiger en varen we de laatste mijlen naar onze ankerplek bij het plaatsje Rotoava. Om 14:45 uur LT ligt het anker weer in de grond, tijd voor een ankerbiertje. Een aantal dagen verblijven we hier om te genieten van de omgeving, het blog bij te werken, ze hebben hier namelijk redelijk goed internet, lekker uit eten te gaan en natuurlijk de voorraden weer aan te vullen met verse waren. Bij Fakarava Yacht Service hebben ze een terras waar je wat kunt drinken en gratis Internetten. Met enige regelmaat zitten hier zo veel mensen dat het Internet traag wordt. Bij het restaurant La Pilliote hebben ze ook Internet. Hier is het aanzienlijk sneller omdat er minder mensen gebruik van maken. We hebben dus eindelijk tijd om ons Blog bij te werken en alle foto’s te plaatsen bij reeds gepubliceerde teksten.

Rotoava heeft zelfs twee kerken, terwijl er maar 650 inwoners zijn.

Natuurlijk maken we van de gelegenheid gebruik om heer heerlijk te eten. Ze hebben heerlijke grote ijscoupes. Na een aantal dagen vertrekken we naar de zuidkant van het atol. Dit is een zeiltochtje van zo’n 30 nm. Ik vind dit best een spannend tochtje omdat de zeekaarten hier geen details aangeven en dus niet alle ondieptes op de kaart staan. Het is de eerste keer dat ik zo’n tocht maak met wat ze noemen “Eyeball navigation”. Ik vraag me continu af of dat ik de ondieptes wel op tijd zie. Als ik mijn zonnebril opzet zie ik gelukkig meer details. Al zeilende, waarbij ik op de hand stuur om eventueel snel te kunnen reageren, ervaar ik dat we de ondieptes ruim op tijd zien. Zeker als de zon staat zie je plekken die lichtblauw tot groen zijn. Langzaam maar zeker ontspan ik me en begin het zelfs leuk te vinden. De wind komt nog steeds uit de goede hoek, zodat onze nieuwe ankerplaats net aan is te bezeilen.

Deze hoog bejaarde dame werd al snel mijn vriendin. Ze vertelde vele

verhalen uit het verleden. Over haar leven in Amerika, de vele stukken 

grond die ze bezit en  natuurlijk haat reis naar Frankrijk en China. 

Toen ik, na afscheid te hebben genomen, 15 minuten later weer tegenkwam

om deze foto te maken, was ze ons gesprek al weer geheel vergeten.

Scherp aan de wind varen we bij 14-18 kn wind met een mooie snelheid naar ons einddoel. Al na 4 uur en 40 minuten ligt het anker alweer vast in de zanderige bodem. Dit is werkelijk een prachtige plaats om te liggen. We zien een aantal bekende boten liggen. We horen van andere mensen waar het goed snorkelen is. Tevens komt er een vrouw langs die vraagt of dat we geïnteresseerd zijn in de vrijdagavond barbecue waarbij er een big wordt gegrild. Daar schrijven we in ieder geval voor in. De eerste snorkelplek valt een beetje tegen doordat het water niet echt helder is. De tweede is echter prachtig met veel mooi koraal en prachtige vissen. Ondertussen is ook de Vagebond aangekomen op deze ankerplek. Ze komen langs om te vragen of dat we mee willen naar de zuidpas. Hier kun je prachtig snorkelen, waarbij je door het opkomende tij door de stroom mee naar binnen wordt meegevoerd. Sonja maakt dankbaar gebruik van deze uitnodiging. Ik heb niet zo veel met haaien dus bedank ik ervoor, maar nog geen een uur later heb ik al heel veel spijt. Jammer, ik heb een mooie kans gemist.

Moeders bezig met de voorbereidingen voor de maaltijd.

Sonja komt aan het einde van de middag thuis met prachtige verhalen over een hele grote dolfijn die ze op zee tegenkwamen en natuurlijk over de vele haaien en andere prachtige vissen die onder haar zwommen. Sonja snorkelde door de pas terwijl Hans en Roos met hun duikuitrusting op zo’n 10 meter onder haar zwommen. Eenieder is met een lange lijn aan de bijboot vastgemaakt. Deze moet namelijk ook mee de pas door zodat je aan het einde weer in kunt stappen. De vrijdag avond barbecue is echt schitterend georganiseerd door een lokale dame. Met een zaklamp tussen haar hoofd en schouder ingeklemd verdelen ze het varkentje in stukken. Dan wordt het buffet opgediend, een lange tafel vol met het gegrilde vlees, twee soorten rauwe vis in een heerlijke marinade, diverse salades, patat, rijst, de gehele tafel staat helemaal vol met allemaal heerlijke gerechten. Ze hebben twee soorten alcoholische dranken, bier en rum. Daarnaast natuurlijk diverse frisdranken uit blik. Als je wijn wilt drinken kun je deze zelf meenemen.

Ons uitzicht vanaf de Ikinoo, de zee is hier blauwer dan blauw.

Bij het zoeken naar een plaatsje om te zitten vormt zich een tafel met alleen maar vrouwen. De mannen kiezen er daarom ook voor om ook bij elkaar te gaan zitten. Zo hebben we allemaal een prachtige avond met mooie verhalen over diverse belevenissen. Aan het einde van de avond spreken de dames met elkaar af dat ze de volgende avond een “lady’s night” organiseren met hapjes en drankjes. Aan alle leuke dingen komt een einde, dus ook aan ons verblijf hier. We gaan terug naar Rotoava. Hier kunnen we de was wegbrengen en hebben we weer Internet. Als we vertrekken rollen we alleen de yankee uit.

De ondieptes zijn bij zonneschijn goed te zien. Het wordt wat anders als de

lucht bewolkt en grijs is en het wordt helemaal anders als het regent.

Rustig varen we dezelfde route terug, nu alleen een stuk ontspannener dan op de heenweg. ’s-Middags om 14:50 uur zijn we terug bij onze eerste ankerplek. Helaas worden we op het allerlaatste moment nog verblijd met een regenbui waar wind tot 30 kn uit komt. We verblijven nog een week op deze ankerplek. Een week met veel regen, veel wind, golven en minder zon dan dat we graag zouden willen. We zoeken naar een weer window om door te kunnen gaan naar Tahiti. De voorspellingen geven aan dat er een periode van drie dagen aankomt, beginnende met 20-25 kn wind, later afnemend naar 10-15 kn wind. De wind draait de laatste dag vanaf het oosten naar het noorden en uiteindelijk zelfs naar het noordwesten. We hopen echter dan al in Tahiti te zijn. Daarna komt er een langere periode met wisselend weer met weinig wind uit variabele richtingen. We besluiten dit window te pakken om over te zeilen naar Tahiti, maar daarover meer in ons volgende verhaal.

Hoe ziet het paradijs er ook al weer uit? Ik denk dat dit aardig in de buurt komt.

De Markiezen

Ons verblijf op Hiva Oa

De dag na aankomst op Hiva Oa, sta ik alweer vroeg op de wal om de monteur op te halen die de problemen met de motor gaat onderzoeken. Zodra we op onze Ikinoo zijn aangekomen, begint hij direct met sleutelen. Het vreemde motorgeluid heeft hij gisteren al gehoord bij het starten van de motor na het oplossen van het diesel probleem. Na demontage van de kap aan de bovenzijde van de motor, constateert hij al snel dat er 2 uitlaatkleppen niet goed functioneren. Hij rommelt er wat aan, haalt sommige onderdelen los en zet daarna alle onderdelen weer op zijn plaats. Hij constateert dat, om verder te kunnen sleutelen, hij een nieuwe koppakking en mogelijk wat in- en uitlaat kleppen nodig heeft. Deze heeft hij niet op voorraad, maar moeten besteld worden in Tahiti. Tevens moet de boot verder naar binnen gevaren worden, zodat we wat minder swell hebben, hier wordt hij zeeziek tijdens het werken aan de motor.

Ons ankerplekje binnen in de haven

Twee dagen later zien we een plekje dieper de baai in. Voorzichtig starten we de motor. Tot onze verbazing maakt hij een normaal geluid, zouden de kleppen het weer doen? Het maakt eigenlijk niet zo veel uit, we vertrouwen de motor nu niet meer. Voorzichtig varen we verder naar binnen. We hebben een prachtige ankerplek, waar de swell in ieder geval minder is dan buiten de haven. Een aantal dagen na aankomst ga ik naar het nabij gelegen dorpje om ons in te klaren bij de gendarmerie, een SIM-kaartje te kopen voor Internet en natuurlijk om de benodigde boodschappen te doen. Vooral verse groenten en fruit willen we graag weer inkopen.

Het lokale postkantoor

Het Sim-kaartje vind ik bij het lokale postkantoor. Deze is tegenover de supermarkt. In het dorpje zijn meerdere supermarktjes met een redelijk aanbod van de eerste levensbehoeften. Tijdens ons verblijf kwamen er ook twee grote schepen langs. De eerste was een echte kustvrachtvaarder die onder andere brandstof zoals diesel, benzine en gas kwam brengen. Twee dagen later kwam er een ander vreemd schip langs. Dit schip is voor de helft ingericht als cruiseboot en voor de andere helft als vrachtvaarder, een heel apart gezicht.

De Aranui 5, het gecombineerde cruise-vrachtschip

Naast goederen brengt dit schip dus ook mensen. Daarnaast zijn er mensen die van dit schip gebruik maken om op deze manier de Polynesische eilanden te bezoeken. Zo gebeurde er elke dag weer wat anders in de haven.

Onze monteur komt bijna twee weken later met de mededeling dat men alleen de koppakking kan leveren en niet de kleppen. We zien de bui al hangen en zitten die avond niet echt lekker in ons vel. We nemen vast contact op met Bram, onze diesel specialist uit Enkhuizen, met de vraag of dat hij eventueel onderdelen voor ons kan opsturen. Als ik de volgende dag terugkom in de werkplaats, blijkt dat de monteur een alternatief plan heeft bedacht. Hij bestelt de koppakking en wil de kleppen er eerst uithalen om te zien hoe ernstig de schade is, dan wel of hij deze kan reviseren. Dit omdat de motor bij de laatste start weer normaal klonk. Op maandagmorgen haal ik hem op vanaf de wal, waarbij hij ondertussen de koppakking uit Tahiti al heeft ontvangen. We demonteren een groot deel van de motor, om zodoende de kop en de warmtewisselaar van de motor te kunnen demonteren. Beide onderdelen neemt hij mee om ze schoon te maken en te reviseren. Ondertussen maak ik de rest van de gedemonteerde onderdelen schoon. Tevens reinig ik de bovenkant van het blok. Ik haal de oude koppakking er geheel af en zorg ervoor dat de bovenzijde weer brandschoon is. Tevens verwijder ik alle koelvloeistof en ververs de olie en vervang het oliefilter. alle dieselfilters hadden we de dag van aankomst al vervangen. Twee dagen later hebben we de motor weer in elkaar gezet. En dan komt het grote moment, we starten de motor. Deze loopt direct prachtig mooi rond, hij maakt een mooier geluid dan voorheen.

De binnenkomst van de Ocean Goose na een prachtige overtocht

Jammer alleen dat we een lekkage constateren aan de  voorkant van de warmtewisselaar, er lekt zeewater naar buiten. Het blijkt dat de O-ring aan de voorzijde van de warmtewisselaar is vergaan. Terwijl wij bezig zijn met de motor, zijn ondertussen ook de Ocean Goose en de New Nexus binnen gelopen in de haven. De laatste is 50 dagen onderweg geweest. Omdat het 27 april Koningsdag is, organiseren we gezamenlijk een luck pot, waarbij iedereen wat te eten mee brengt en natuurlijk wat te drinken.

Gezamenlijk snacken en borrelen

De mannen van de New Nexus hebben beide een Nederlandse vlag als omslagdoek. Zo krijgt deze dag toch een oranje tintje. Heel gezellig dus. Opnieuw wachten we bijna een week voordat dit onderdeel er is. Montage ervan kost ons nog geen uur. Tussentijds hebben Sonja en ik samen de motor getest. Bij het testen hield de motor er reeds na een half uur al mee op. Opnieuw stres dus. Ondertussen hadden we geleerd, dat als de motor tijdens het lopen ermee stopt, dat dit over het algemeen wordt veroorzaakt door een dieselprobleem. Wij hebben dus met z'n tweeën het gehele dieselsysteem gedemonteerd en getest, om er uiteindelijk achter te komen dat de vorige keer het aanzuigpijpje in de dieseltank niet goed schoon gemaakt was. Nadat we dit pijpje hadden gedemonteerd en over de gehele lengte schoon gemaakt, hebben we de motor gestart. De motor liep direct weer als een zonnetje, probleem opgelost. Alleen nog even alles weer terug op zijn plaats vastzetten en het luik in de dieseltank weer dicht maken. Alles bij elkaar toch wel weer een klusje van zo'n 5 uur.

Het graf van Jacques Brel met daarop de zwerfkeien met persoonlijke tekst

Maar nu genoeg over de problemen met de motor. Hiva Oa heeft ook interesante kanten. Zo zijn twee bekende Europeanen hier gestorven en begraven, te weten Jacques Brel en Paul Gauguin. De Belg Jacques Brel is vooral begin jaren zestig bekend geworden met zijn Franstalige liedjes. Hij was zanger, componist en tekstschrijver en later ook acteur en regisseur. Nadat hij gestopt was met optredens, verhuisde hij naar Hiva Oa waar hij is blijven wonen tot aan zijn dood op 9 oktober 1978.

Het sobere graf van Paul Gauguin

De tweede Europeaan is de Fransman Paul Gauguin, die vooral als kunstschilder bekend is geworden. In eerste instantie woonde hij op Tahiti, wat hem echter tegenviel. Daarom verhuisde hij naar Hiva Oa, waar hij op 54-jarige leeftijd in 1903 is overleden. In veel van zijn schilderijen zie je de Polynesische vrouwen terug. Tijdens een wandeling met de bemanning van de New Nexus hebben we de begraafplaats van beide mannen bezocht. De beide graven liggen zo’n 10 meter uit elkaar. Wat echter opvalt is dat vooral het graf van Jacques Brel, zelfs heden ten dage, nog volop wordt bezocht.

De zwerfkeien met persoonlijke tekst. Deze lagen links van het graf.

Een aantal bezoekers plaats zelfs een zwerfkeitje met een persoonlijke tekst op het graf. Dat maakt het heel indrukwekkend. Voor de rest heeft Hiva Oa niet echt veel te bieden, behalve dag natuurlijk de prachtige natuur. Alles is hier groen. Overal zie je fruit groeien. Je kunt er geen toer maken met een auto omdat het wegennet heel beperkt is. Toch zie je regelmatig mensen een auto huren, bij voorkeur een 4-wiel aangedreven pick-up, omdat de meeste wegen onverhard en stijl zijn. Wij hebben dit maar niet gedaan, mede omdat de verhuurprijs € 100,00 per dag is, exclusief brandstof. Wat ons tegenviel was het feit dat de prijzen hier behoorlijk hoog zijn, en dat geldt haast voor alles. Alles is hier twee tot drie keer zo duur als in Nederland. Vooral alcoholisch dranken, zoals bier en wijn, zijn haast niet te betalen. Alles wat ongezond is, zoals alles wat je kunt frituren, is weer wel betaalbaar, even als stokbrood. We zijn een aantal keren uit eten geweest bij een plaatselijk tentje aan de haven. Hier hadden ze goede warme maaltijden voor € 8,00 - € 10,00 op het menu staan. De porties waren zo groot, dat je na afloop kon vragen de rest in te pakken zodat je het mee kon nemen. Konden we het de volgende dag nog opbakken. Nu we eindelijk tot rust zijn gekomen en de motor is gerepareerd, wordt het tijd om afscheid te nemen van dit eiland. We zijn nog wel heel gespannen omdat we nog geen vertrouwen in de motor hebben. Dat moet langzaam weer groeien.

Ons verblijf op Tahuata

Ons uitzicht vanaf de Ikinoo naar het strand

Om enig vertrouwen in de motor te krijgen gaan we al motor-zeilend naar het naburige eilandje Tahuata. Wij kiezen hier voor de Hana Moe Noa Bay, een prachtige baai met een prachtig strand met palmbomen en mooi helder water. We liggen op 15 meter water maar kunnen de bodem nog steeds zien. Langs de kant zijn er volop mogelijkheden om te snorkelen. Onderweg naar dit eilandje werden we direct verwelkomt door dolfijnen. Bij het binnenvaren van de baai komen we zelfs een grote rog tegen, een Lesser Devil Ray van bijna anderhalve meter.

Daar bij de rotsen zijn we aan de rechterkant wezen snorkelen

Wat een aankomst. De volgende dag zijn we met ons bijbootje naar de kant gevaren om langs de rotsen te gaan snorkelen. Zo veel mooie vissen, in alle maten en kleuren, je komt ogen te kort. Het wordt tijd dat we onderwatercamera eens operationeel maken en ermee leren omgaan, dan kunnen we dit eindelijk eens filmen. Vrienden van ons hadden bij het snorkelen een aantal hamerhaaien gezien. Daar zitten wij nu weer niet op te wachten. Als ik de dag voor vertrek de romp nog even nakijk en op een aantal plaatsen nog wat beter schoonmaak, zie ik onder mee een Spotted Eagle Ray van zo’n 2 meter doorzwemmen, dat maakt eerlijk gezegd wel heel veel indruk, ik moet er nog steeds aan wennen. Maar ook nu wordt het weer tijd om verder te trekken, op naar Nuku Hiva, een tochtje van 84 nm en dus een nachtje doorzeilen.

Ons verblijf op Nuku Hiva

De ankerbaai van Nuku Hiva

Na het nachtje zeilen komen we al vroeg aan bij de baai van Nuku Hiva. De baai is diep en breed. Er liggen dan ook tientallen zeilschepen voor anker, sommigen dicht onder de kust, anderen weer verder op zee. Hier lig je redelijk rustig. Wel is er wat swell die binnenloopt vanuit zee. Nuku Hiva is het grootste eiland van de Markiezen met ook de meeste inwoners. Men heeft een vissers haven waar met enige regelmaat lokale vissers hun vangst afzetten en waar de gevangen vis direct op de kade wordt schoon gemaakt. Al het afval verdwijnt direct in zee, wat tot gevolg heeft dat het er stikt van de haaien. Verder zijn in de haven twee restaurantjes, een groente en fruit hal, twee souvenirs winkels en een ship chandler waar je je gastank kunt laten vullen en die de was voor je doet en een tourist info kantoortje waar je onder andere een auto kunt huren.

Een van de prachtige baaien die we onderweg tegen kwamen

Het is dus ingesteld op zeilers en op de toeristen die met enige regelmaat met cruiseschepen langskomen en waarvan de gasten ook in deze haven aan wal worden gebracht. Na een aantal dagen besluiten wij een pick-up te huren. Dit hebben we via de tourist office geregeld voor XPF 13.000,=, zijnde  € 110,=, zonder brandstof. De tank is vol en moet bij het inleveren ook weer vol worden afgeleverd. We hebben een  tour rond het eiland gepland. Helaas, als we 's-morgens de auto ophalen regent het. We gaan gewoon rijden, we zien onderweg wel wat het wordt. Zodra we echter in de bergen zijn en de kust verlaten wordt het prachtig weer met volop zonneschijn. We rijden eerst over de verharde weg nar de luchthaven. Nadat we hier wat hebben gegeten en gedronken, verlaten we de verharde weg.

Om de dimensie van de boom te accentueren ben ik er voor gaan staan

We stellen de 4-wiel drive in werking en rijden de route verder langs de kust. Met een gewone auto zonder 4-wiel drive is deze route niet te rijden. We krijgen prachtige uitzichten en komen langs afgelegen dorpjes. Onderweg lunchen we in een dorpje met etenswaren die we zelf hebben meegenomen. Als we daarna verder rijden zien we een boom die zo immens groot is dat je het haast niet geloofd. Dit is gewijde grond waar in vroegere tijden offers werden gebracht. In de buurt van de kust aangekomen begint het opnieuw te regenen. Als afsluiting van deze dag eten we pizza bij een lokaal restaurantje in het dorp. Zo kijken we terug op een heel geslaagde dag. Jammer alleen dat Sonja er na twee dagen achter komt dat ze haar goede zonnebril in de auto heeft laten liggen.

De boom op afstand met rechts een deel van de offerplaats

Het is ons niet meer gelukt deze weer terug te krijgen omdat de auto opnieuw verhuurd was,  maar nu voor een hele week. Al  tijden loop ik te denken aan een nieuwe tatoeage. Hier zit een iemand die hele goede tattoos plaatst, hij heeft er zelfs een boek over geschreven. Ik maak een afspraak voor maandag morgen 08:00 uur. Ik kijk nog enige tijd naar vrienden van ons die beide een tattoo laten zetten. Hij werkt als volgt; Je verteld hem het verhaal wat je wilt uitbeelden via de tattoo. Daarbij kun je vanuit het boek aangeven welke afbeeldingen jou daarbij aanspreken. Als je hebt verteld in welke vorm je de tattoo wilt hebben, maakt hij, geheel uit zijn hoofd, eerst met een aantal pennen een tekening op jou huid. Pas als je tevreden bent wordt het ontwerp omgezet in een tattoo. Omdat hij alleen Frans spreekt heb ik iemand gevonden die mij wil helpen het verhaal te vertellen.

Mijn nieuwe aanwinst op mijn linker onderarm, een tattoo die 

weergeeft wat voor mij belangrijk is in het leven

Mijn verhaal is als volgt; Ik wil de tattoo graag in de vorm van een slang omdat mijn leven daarop lijkt. Een slang verliest om de zoveel tijd zijn oude huid en krijgt daarvoor een nieuwe huid terug. Zo zie je in mijn leven ook periodes waar ik heel bewust aan begin, maar deze ook weer resoluut afsluit. Ik heb gedanst, bergsport bedreven, marathons gelopen, gesurft en nu zeil ik en ben ik samen met Sonja bezig de wereld rond te zeilen. Ik houd zielsveel van mijn vrouw Sonja, zij is voor mij heel belangrijk omdat zij die sterke vrouw is die ik naast mij nodig heb, iemand die af en toe zegt, tot hier en niet verder. Ik heb veel respect voor haar dat ze het met mij volhoud. Dan zijn er natuurlijk onze vijf kinderen, die stuk voor stuk voor mij belangrijk zijn en waarvan ik veel houd. We zeilen over de wereldzeeën, waarbij ik geleerd heb veel respect te hebben voor de natuur en het weer, soms maakt de zee mij zelfs angstig. Toch zou ik niet meer zonder kunnen. Al deze dingen wil ik terug laten komen in mijn tattoo. 's-Maandags om 08:00 uur sta ik al op de stoep, fout dus, het is net wekend geweest, wie begint er dan op tijd?!. Er blijken nog 2 mensen te zijn die een afspraak om 08:00 uur hebben, een beetje vreemd.

De zee lokt weer, tijd om te vertrekken naar de Tuamoto's

Nadat een Franse jongen, die ik in de haven heb ontmoet, mijn verhaal in het Frans heeft vertaald, tekent hij een gestileerde slang op mijn onderarm. Vooraf moest ik wel even mijn arm nog scheren zodat alle haartjes weg waren. Na ruim twee uur geduldig te hebben gelegen, is de tattoo klaar. Werkelijk prachtig is hij geworden. Nadat we de benodigde inkopen hebben gedaan besluiten we de dag daarop te vertrekken naar de Tuamoto's, een zeiltochtje van ruim 540 nm.